Müfredat › 4. sınıf › Matematik

4. sınıf Matematik konuları ve kazanımları

Program: Matematik Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1-8. Sınıflar) – 2018. Toplam 6 ünite / tema ve 71 kazanım. Haftalık ders saati: 5.

1. Ünite: Doğal Sayılar; Toplama ve Çıkarma İşlemi (1)

  1. M.4.1.1.1 4, 5 ve 6 basamaklı doğal sayıları okur ve yazar.
    Sınırlar: En çok 6 basamaklı doğal sayılar; bölük kavramı. Terimler veya kavramlar: bölük
  2. M.4.1.1.2 10 000’e kadar (10 000 dâhil) yüzer ve biner sayar.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  3. M.4.1.1.3 4, 5 ve 6 basamaklı doğal sayıların bölüklerini ve basamaklarını, basamaklarındaki rakamların basamak değerlerini belirler ve çözümler.
    Sınırlar: 4, 5 ve 6 basamaklı sayılar; bölük, basamak, basamak değeri.
  4. M.4.1.1.4 Doğal sayıları en yakın onluğa veya yüzlüğe yuvarlar.
    Sınırlar: En çok dört basamaklı sayılarla çalışılır.
  5. M.4.1.1.5 En çok altı basamaklı doğal sayıları büyük/küçük sembolü kullanarak sıralar.
    Sınırlar: En çok 6 basamaklı sayılar; < ve > sembolleri.
  6. M.4.1.1.6 Belli bir kurala göre artan veya azalan sayı örüntüleri oluşturur ve kuralını açıklar.
    Sınırlar: a) Artan veya azalan bir örüntüde her bir terimi (ögeyi), adım sayısı ile ilişkilendirir. Örneğin 2, 5, 8,11, … örüntüsünde birinci terim 2, ikinci terim 5 gibi. b) Aralarındaki fark sabit olan sayı örüntüleri ile sınırlı kalınır.
  7. M.4.1.2.1 En çok dört basamaklı doğal sayılarla toplama işlemini yapar.
    Sınırlar: En çok 4 basamaklı doğal sayılarla toplama.
  8. M.4.1.3.1 En çok dört basamaklı doğal sayılarla çıkarma işlemini yapar.
    Sınırlar: En çok 4 basamaklı doğal sayılarla çıkarma.
  9. M.4.1.3.2 Üç basamaklı doğal sayılardan 10’un katı olan iki basamaklı doğal sayıları ve 100’ün katı olan üç basamaklı doğal sayıları zihinden çıkarır.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.

2. Ünite: Toplama ve Çıkarma İşlemi (2)

  1. M.4.1.2.2 İki doğal sayının toplamını tahmin eder ve tahminini işlem sonucu ile karşılaştırır.
    Sınırlar: Toplamları en çok dört basamaklı sayılarla işlem yapılır.
  2. M.4.1.2.3 En çok dört basamaklı doğal sayıları 100’ün katlarıyla zihinden toplar.
    Sınırlar: Elde edilecek toplamların en fazla dört basamaklı olmasına dikkat edilir.
  3. M.4.1.2.4 Doğal sayılarla toplama işlemini gerektiren problemleri çözer.
    Sınırlar: a) Problem çözme etkinliklerinde en çok dört işlem gerektiren problemlere yer verilir. b) En çok üç işlem gerektiren problem kurmaya yönelik çalışmalara da yer verilir.
  4. M.4.1.3.3 Doğal sayılarla yapılan çıkarma işleminin sonucunu tahmin eder, tahminini işlem sonucuyla karşılaştırır.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  5. M.4.1.3.4 Doğal sayılarla toplama ve çıkarma işlemini gerektiren problemleri çözer.
    Sınırlar: a) Problem çözme etkinliklerinde en çok dört işlem gerektiren problemlere yer verilir. b) En çok üç işlem gerektiren problem kurma çalışmalarına da yer verilir.

3. Ünite: Çarpma ve Bölme İşlemi

  1. M.4.1.4.1 Üç basamaklı doğal sayılarla iki basamaklı doğal sayıları çarpar.
    Sınırlar: 3 basamaklı × 2 basamaklı.
  2. M.4.1.4.2 Üç doğal sayı ile yapılan çarpma işleminde sayıların birbirleriyle çarpılma sırasının değişmesinin, sonucu değiştirmediğini gösterir.
    Sınırlar: İşlemlerde parantez işareti bulunan örneklere de yer verilir.
  3. M.4.1.4.3 En çok üç basamaklı doğal sayıları 10, 100 ve 1000’in en çok dokuz katı olan doğal sayılarla; en çok iki basamaklı doğal sayıları 5, 25 ve 50 ile kısa yoldan çarpar.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  4. M.4.1.4.4 En çok üç basamaklı doğal sayıları 10, 100 ve 1000 ile zihinden çarpar.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  5. M.4.1.4.5 En çok iki basamaklı bir doğal sayı ile bir basamaklı bir doğal sayının çarpımını tahmin eder ve tahminini işlem sonucu ile karşılaştırır.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  6. M.4.1.4.6 Doğal sayılarla çarpma işlemini gerektiren problemleri çözer.
    Sınırlar: a) En çok üç işlemli problemlerle çalışılır. b) Problem kurmaya yönelik çalışmalara da yer verilir.
  7. M.4.1.5.1 Üç basamaklı doğal sayıları en çok iki basamaklı doğal sayılara böler.
    Sınırlar: a) Bölünen ve bölüm arasındaki basamak sayısı ilişkisi fark ettirilir. b) Bölme işleminde bölümün basamak sayısını işlem yapmadan belirleyerek işlemin doğruluğunun kontrol edilmesi sağlanır. Semboller: ≠
  8. M.4.1.5.2 En çok dört basamaklı bir sayıyı bir basamaklı bir sayıya böler.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  9. M.4.1.5.3 Son üç basamağı sıfır olan en çok beş basamaklı doğal sayıları 10, 100 ve 1000’e zihinden böler.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  10. M.4.1.5.4 Bir bölme işleminin sonucunu tahmin eder ve tahminini işlem sonucu ile karşılaştırır.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  11. M.4.1.5.5 Çarpma ve bölme arasındaki ilişkiyi fark eder.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  12. M.4.1.5.6 Doğal sayılarla en az bir bölme işlemi gerektiren problemleri çözer.
    Sınırlar: a) Problem çözerken en çok üç işlem gerektiren problem üzerinde çalışılır. b) En çok iki işlem gerektiren problem kurma çalışmalarına da yer verilir.
  13. M.4.1.5.7 Aralarında eşitlik durumu olan iki matematiksel ifadeden birinde verilmeyen değeri belirler ve eşitliğin sağlandığını açıklar.
    Sınırlar: Örnekler (programdan; kutu = verilmeyen değer): 8 + ☐ = 15 − 3; 12 : 4 = ☐ + 1; 6 × ☐ = 48 − 12.
  14. M.4.1.5.8 Aralarında eşitlik durumu olmayan iki matematiksel ifadenin eşit olması için yapılması gereken işlemleri açıklar.
    Sınırlar: Örneğin 8+5 ≠ 12-3 ifadesinde eşitlik durumunun sağlanabilmesi için yapılabilecek işlemler üzerinde durulur.

4. Ünite: Kesirler, Kesirlerle İşlemler, Zaman Ölçme, Veri Toplama ve Değerlendirme

  1. M.4.1.6.1 Basit, bileşik ve tam sayılı kesri tanır ve modellerle gösterir.
    Sınırlar: a) Kesrin farklı anlamlarına göre okunuşlarının değişebileceği vurgulanır. b) Modeller (sayı doğrusu, alan modeli vb.) kullanılarak isimlendirme çalışmaları yapılır. Terimler veya kavramlar: basit kesir, bileşik kesir, tam sayılı kesir
  2. M.4.1.6.2 Birim kesirleri karşılaştırır ve sıralar.
    Sınırlar: a) Paydası en çok 20 olan kesirler üzerinde çalışma yapılır. b) Birim kesirlerin hangi büyüklükleri temsil ettiği uygun modeller üzerinde incelenir.
  3. M.4.1.6.3 Bir çokluğun belirtilen bir basit kesir kadarını belirler.
    Sınırlar: a) Bir çokluğun belirtilen bir basit kesir kadarını bulma çalışmalarına modellerle başlanır, daha sonra işlem yaptırılır. b) Çokluğu belirten sayı en çok üç basamaklı olmalıdır. c) Doğal sayı ile kesrin çarpma işlemine girilmez.
  4. M.4.1.6.4 Paydaları eşit olan en çok üç kesri karşılaştırır.
    Sınırlar: a) Karşılaştırma çalışmaları yapılırken uzunluk, alan, sayı doğrusu gibi modeller kullanılır. b) Karşılaştırma yapılırken büyük/küçük sembolleri kullanılır. c) Verilen bir kesri sayı doğrusu üzerinde sıfır, yarım ve bütünle karşılaştırma çalışmalarına da yer verilir.
  5. M.4.1.7.1 Paydaları eşit kesirlerle toplama ve çıkarma işlemi yapar.
    Sınırlar: Yalnızca paydaları eşit kesirler.
  6. M.4.1.7.2 Kesirlerle toplama ve çıkarma işlemlerini gerektiren problemleri çözer.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  7. M.4.3.4.1 Zaman ölçme birimleri arasındaki ilişkiyi açıklar.
    Sınırlar: a) Saat-dakika, dakika-saniye arasındaki dönüştürmeler yaptırılır. b) Yıl-ay-hafta, ay-hafta-gün arasındaki dönüştürmeler yaptırılır. c) Dönüştürme yapılırken artık yıl konusuna da değinilir. Terimler veya kavramlar: saat (sa.), dakika (dk.), saniye (sn.)
  8. M.4.3.4.2 Zaman ölçme birimlerinin kullanıldığı problemleri çözer.
    Sınırlar: a) Problemlerde zaman yönetiminin önemine vurgu yapılır. b) Problem kurmaya yönelik çalışmalara da yer verilir.
  9. M.4.4.1.1 Sütun grafiğini inceler, grafik üzerinde yorum ve tahminler yapar.
    Sınırlar: Terimler veya kavramlar: sütun grafiği
  10. M.4.4.1.2 Sütun grafiğini oluşturur.
    Sınırlar: Sütun grafiği oluşturulmadan önce veriler nesne veya şekil grafiği yardımıyla düzenlenir. Çetele ve sıklık tabloları da kullanılabilir. İlk yapılan çalışmalarda kareli kâğıt ve renkli birimkareler kullanılabilir.
  11. M.4.4.1.3 Elde ettiği veriyi sunmak amacıyla farklı gösterimler kullanır.
    Sınırlar: a) Yatay veya dikey sütun grafiği, şekil grafiği, nesne grafiği, tablo, ağaç şeması gibi farklı gösterimler kullandırılır. b) Veri toplama sırasında düzeye uygun çalışmalar yapılmasına dikkat edilir. c) Veri toplama sürecinde seçilen konu ya da sorunun veri toplamaya uygun olup olmadığı üzerinde konuşulur. ç) Öğrencilerin bu aşamaya kadar öğrendiği tablo ve grafik gösterimlerine uygun sorular kullanılır. d) Verilere uygun grafik başlıkları ve birimler kullandırılır. e) Sınıflanabilir (cinsiyet, göz rengi gibi) ve sıralanabilir (boy sırası, yarışma sonuçları gibi) veriye uygun farklı grafik gösterimlerinin kullanılması ve uygun gösterimin belirlenmesi sağlanır. f) İki veya daha fazla özellik kullanılır. g) Bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılabilir. h) Verilerin farklı gösterimlerinden yararlanılarak tasarruf bilinci ile finansal okuryazarlık arasında ilişki kurulur.
  12. M.4.4.1.4 Sütun grafiği, tablo ve diğer grafiklerle gösterilen bilgileri kullanarak günlük hayatla ilgili problemler çözer.
    Sınırlar: Problem kurmaya yönelik çalışmalara da yer verilir.

5. Ünite: Geometrik Cisimler ve Şekiller, Geometride Temel Kavramlar, Uzamsal İlişkiler, Uzunluk Ölçme

  1. M.4.2.1.1 Üçgen, kare ve dikdörtgenin kenarlarını ve köşelerini isimlendirir.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  2. M.4.2.1.2 Kare ve dikdörtgenin kenar özelliklerini belirler.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  3. M.4.2.1.3 Üçgenleri kenar uzunluklarına göre sınıflandırır.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  4. M.4.2.1.4 Açınımı verilen küpü oluşturur.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  5. M.4.2.1.5 İzometrik ya da kareli kâğıda eş küplerle çizilmiş olarak verilen modellere uygun basit yapılar oluşturur.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  6. M.4.2.3.1 Düzlemi tanır ve örneklendirir.
    Sınırlar: Terimler veya kavramlar: düzlem, dar açı, dik açı, geniş açı, doğru açı
  7. M.4.2.3.2 Açıyı oluşturan ışınları ve köşeyi belirler, açıyı isimlendirir ve sembolle gösterir.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  8. M.4.2.3.3 Açıları, standart olmayan birimlerle ölçer ve standart ölçme birimlerinin gerekliliğini açıklar.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  9. M.4.2.3.4 Açıları standart açı ölçme araçlarıyla ölçerek dar, dik, geniş ve doğru açı olarak belirler.
    Sınırlar: a) Dik açı referans alınarak karşılaştırma yapılır. b) Geniş açı modelleri incelenirken doğru açıdan büyük olmamalarına dikkat edilir.
  10. M.4.2.3.5 Standart açı ölçme araçları kullanarak ölçüsü verilen açıyı oluşturur.
    Sınırlar: a) Açı ölçmeye yarayan araçların (iletki, gönye vb.) yardımıyla açının, bir ışının başlangıç noktası etrafında döndürülmesi ile oluştuğu fark ettirilir. b) Aynı ölçüye sahip açıların duruşlarındaki farklılığın, açının ölçüsünde etkili olmadığı vurgulanır.
  11. M.4.2.2.1 Ayna simetrisini, geometrik şekiller ve modeller üzerinde açıklayarak simetri doğrusunu çizer.
    Sınırlar: Kelebeğin kanatları, çiçek, yaprak, kumaş, kilim desenleri, harfler vb. modeller üzerinde uygun yerlere ayna yerleştirilip eş parçalar gözlemlenerek bu nesnelerin simetrik oldukları fark ettirilir. Bu tür simetriye “ayna simetrisi” veya “aynaya göre simetri” veya “doğruya göre simetri” denildiği vurgulanır. Terimler veya kavramlar: ayna simetrisi
  12. M.4.2.2.2 Verilen şeklin doğruya göre simetriğini çizer.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  13. M.4.3.1.1 Standart uzunluk ölçme birimlerinden milimetrenin kullanım alanlarını belirtir.
    Sınırlar: Terimler veya kavramlar: milimetre (mm)
  14. M.4.3.1.2 Uzunluk ölçme birimleri arasındaki ilişkileri açıklar ve birbiri cinsinden yazar.
    Sınırlar: a) Milimetre-santimetre, santimetre-metre ve metre-kilometre arasındaki ikili dönüştürmelerle sınırlı kalınır. b) Ondalık gösterim kullanılmasını gerektiren dönüştürmeler yapılmaz.
  15. M.4.3.1.3 Doğrudan ölçebileceği bir uzunluğu en uygun uzunluk ölçme birimiyle tahmin eder ve tahminini ölçme yaparak kontrol eder.
    Sınırlar: Kilometre ile işlem yapılmaz.
  16. M.4.3.1.4 Uzunluk ölçme birimlerinin kullanıldığı en çok üç işlem gerektiren problemleri çözer.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.

6. Ünite: Çevre Ölçme, Alan Ölçme, Tartma, Sıvı Ölçme

  1. M.4.3.2.1 Kare ve dikdörtgenin çevre uzunlukları ile kenar uzunlukları arasındaki ilişkiyi açıklar.
    Sınırlar: a) Çevre ve bir kenar uzunluğu verilen dikdörtgenin veya çevre uzunluğu verilen karenin bir kenarının uzunluğunu bulma etkinlikleriyle çevre ve kenar uzunluklarının ilişkileri incelenir. b) Bir karenin çevre uzunluğunun, bir kenarının uzunluğunun dört katı olduğu buldurulur. c) Bu tür çalışmalarda kareli ya da noktalı kâğıt kullandırılacak (birim sayısıyla ilişkilendirme yapılarak) çalışmalara yer verilir.
  2. M.4.3.2.2 Aynı çevre uzunluğuna sahip farklı geometrik şekiller oluşturur.
    Sınırlar: Noktalı ya da izometrik kâğıttan faydalanılarak etkinlikler yapılır.
  3. M.4.3.2.3 Şekillerin çevre uzunluklarını hesaplamayla ilgili problemleri çözer.
    Sınırlar: a) Çemberin çevresine yer verilmez. b) Problem kurmaya yönelik çalışmalara da yer verilir.
  4. M.4.3.3.1 Şekillerin alanlarının, bu alanı kaplayan birimkarelerin sayısı olduğunu belirler.
    Sınırlar: a) Tanınan şekillerin yanı sıra kareli kâğıt üzerine çizilen yaprak, el gibi girintili şekillerle de çalışılır. b) Örnekler verilirken çevre uzunlukları aynı, alanları farklı şekiller üzerinde çalışmalar yapılır.
  5. M.4.3.3.2 Kare ve dikdörtgenin alanını toplama ve çarpma işlemleri ile ilişkilendirir.
    Sınırlar: a) Kare ve dikdörtgenin alanlarını birimkareleri sayarak hesaplar. b) Sayma, tekrarlı toplama ve çarpma işlemleri yapılarak alan hesaplama çalışmaları yapılır. c) Bu çalışmalar yapılırken satır-sütun ilişkisinden yararlanılır.
  6. M.4.3.5.1 Yarım ve çeyrek kilogramı gram cinsinden ifade eder.
    Sınırlar: 1/2 kg = 500 g, 1/4 kg = 250 g. Terimler veya kavramlar: ton (t), miligram (mg)
  7. M.4.3.5.2 Kilogram ve gramı kütle ölçerken birlikte kullanır.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  8. M.4.3.5.3 Ton ve miligramın kullanıldığı yerleri belirler.
    Sınırlar: Tonun ve miligramın kısaltma kullanılarak gösterimine yer verilir.
  9. M.4.3.5.4 Ton-kilogram, kilogram-gram, gram-miligram arasındaki ilişkiyi açıklar ve birbirine dönüştürür.
    Sınırlar: Ondalık gösterim gerektirmeyen dönüştürmeler yapılır.
  10. M.4.3.5.5 Ton, kilogram, gram ve miligram ile ilgili problemleri çözer.
    Sınırlar: Problem kurmaya yönelik çalışmalara da yer verilir.
  11. M.4.3.6.1 Mililitrenin kullanıldığı yerleri açıklar.
    Sınırlar: Günlük hayatta en çok kullanılan yerlere ve durumlara örnek verilir. Terimler veya kavramlar: mililitre (mL)
  12. M.4.3.6.2 Litre ve mililitre arasındaki ilişkiyi açıklar ve birbirine dönüştürür.
    Sınırlar: Ondalık gösterim kullanılmaz.
  13. M.4.3.6.3 Litre ve mililitreyi miktar belirtmek için bir arada kullanır.
    Sınırlar: a) Modeller kullanılarak etkinlikler yapılır. Örneğin 1 bardak su 200 mL, 6 bardak su 1 litre 200 mL şeklinde ifade edilir. b) Ondalık gösterim kullanılmaz. c) Tasarruf konusuna değinilir.
  14. M.4.3.6.4 Bir kaptaki sıvının miktarını, litre ve mililitre birimleriyle tahmin eder ve ölçme yaparak tahminini kontrol eder.
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok; kazanım metnindeki sınırlar geçerlidir.
  15. M.4.3.6.5 Litre ve mililitre ile ilgili problemleri çözer.
    Sınırlar: Problem kurmaya yönelik çalışmalara da yer verilir.

Çocuğunuz bu kazanımlarda nerede?

Kafadarım, 4. sınıf Matematik kazanımlarında çocuğunuzun seviyesini uyarlamalı sorularla ölçer, kazanım kazanım rapor ve haftalık plan verir.

Ücretsiz seviye testi 7 gün ücretsiz dene

4. sınıf diğer dersler

Kaynak: MEB öğretim programı, MEB öğretim programı, MEB öğretim programı. Kazanım kodları programdaki gibidir. Platformda bu derste 0 doğrulanmış soru ve her seferinde yeni üretilen alıştırmalar bulunur.