Müfredat › 3. sınıf › Matematik

3. sınıf Matematik konuları ve kazanımları

Program: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programı (1-4) – 2026 düzenlenmiş sürüm (DÖP). Toplam 6 ünite / tema ve 33 kazanım. Haftalık ders saati: 5.

Sayılar ve Nicelikler (1)

  1. MAT.3.1.1 Niceliklerin büyüklüklerine karşılık gelen 1000’e kadar olan sayıların temsillerinden yararlanabilme (Süreç bileşenleri: a) Niceliklerin büyüklüklerinin temsillerini tanır. b) Niceliklerin büyüklüklerine uygun sayı temsillerini belirler. c) Niceliklerin büyüklüklerine karşılık gelen uygun sayıları okur ve yazar.)
    Sınırlar: 1000'e kadar sayıları okuma-yazma ve temsilleri; üç basamaklı sayılar.
  2. MAT.3.1.2 1000’e kadar olan sayıları çözümleyebilme (Süreç bileşenleri: a) Üç basamaklı sayıların basamaklarını belirler. b) Üç basamaklı sayıların basamak ve basamak değerleri arasındaki ilişkileri belirler.)
    Sınırlar: Üç basamaklı sayılar; yüzlük, onluk, birlik; basamak değeri; farklı çözümlemeler kabul (256 = 200+50+6 veya 100+100+50+6).
  3. MAT.3.1.3 Sayıları sıralayabilme (Süreç bileşenleri: a) 1000’e kadar olan sayıları öncelik/sonralık ilişkisine göre belirler. b) 1000’e kadar olan sayıları bulundukları onluklara ve yüzlüklere göre ayırır. c) 1000’e kadar olan sayıları en yakın onluklara ve yüzlüklere göre tasnif eder. ç) 1000’e kadar olan sayıları en yakın onluklara ve yüzlüklere göre ifade eder.)
    Sınırlar: 1000'e kadar sayıları sıralama (öncelik/sonralık), sayı doğrusu; en yakın onluğa ve yüzlüğe yuvarlama; > ve < sembolleri.
  4. MAT.3.1.4 Sayıları ileriye ve geriye doğru ritmik sayabilme (Süreç bileşenleri: a) Modeller üzerinde ileriye ve geriye doğru ritmik saymaya ilişkin gözlem yapar. b) 60 içinde altışar, 70 içinde yedişer, 80 içinde sekizer, 90 içinde dokuzar; 1000 içinde onar ve yüzer ileriye ve geriye doğru ritmik sayarken örüntü bulur. c) İleriye ve geriye doğru ritmik sayarken bulduğu örüntüyü geneller.)
    Sınırlar: 60 içinde altışar, 70 içinde yedişer, 80 içinde sekizer, 90 içinde dokuzar; 1000 içinde onar ve yüzer ileriye/geriye ritmik sayma.
  5. MAT.3.1.5 Sayıları tek-çift olarak sınıflandırabilme (Süreç bileşenleri: a) Sayıları tek-çift ilişkisine göre belirler. b) Sayıları tek-çift olma durumlarına göre ayırt eder. c) Sayıları tek-çift olma durumlarına göre tasnif eder. ç) Sayıları tek-çift sayı olarak ifade eder.)
    Sınırlar: Tek-çift sayılar; önce 10'a, sonra 20'ye kadar, ardından 100'e ve 1000'e kadar sayılar; 0 çift sayıdır.
  6. MAT.3.1.6 Tek ve çift sayıların toplamlarının tek ya da çift olma durumu arasındaki ilişkiye yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme (Süreç bileşenleri: a) Tek ve çift sayıların toplamlarına yönelik örnek durumların tek ya da çift olma özelliklerini belirler. b) Toplanan sayılar ile elde edilen toplamın tek ya da çift olma durumları arasındaki örüntüyü belirler. c) Tek ve çift sayıların toplamlarının tek ya da çift olma durumuna ilişkin genelleme yapar.)
    Sınırlar: Tek+tek, çift+çift, tek+çift toplamlarının tek/çift olması; toplamları önce 20'den az sayılarla; genelleme.
  7. MAT.3.1.7 Sayı ve sayı temsiline dönüşen şekil örüntülerine dayalı çıkarım yapabilme (Süreç bileşenleri: a) Örüntüde kullanılan sayılar ve sayı temsiline dönüşen şekiller arasındaki ilişkiye yönelik varsayımda bulunur. b) Belirlediği varsayıma göre sayı ve sayı temsiline dönüşen şekil örüntülerini örnekler üzerinde listeler. c) Gösterilen örüntünün varsayımı karşılayıp karşılamadığını örneklerle sınar. ç) Karşılaştırılan sayı ve sayı temsiline dönüşen şekil örüntülerinin kuralını sözlü olarak ifade eder. d) Gösterilen örüntü ile ilgili değerlendirmede bulunur.)
    Sınırlar: Sayı ve sayı temsiline dönüşen şekil örüntüleri; en fazla 6 adım; kuralı sözlü ifade etme.
  8. MAT.3.1.8 Bir çokluktaki ilişkilerden yararlanarak 100’e kadar olan nesnelerin sayısını tahmin edebilme (Süreç bileşenleri: a) Bir çokluktaki parça-bütün ve dağılım ilişkisini gözlem ve deneyimleri ile ilişkilendirir. b) Bir çokluğun büyüklüğünü stratejiye dayanarak tahmin eder. c) Tahmini ile sayma sonucunu karşılaştırarak tahmininin doğruluğuna yönelik bir yargıda bulunur.)
    Sınırlar: 100'e kadar nesne sayısını tahmin etme (önce 50'ye kadar).

Sayılar ve Nicelikler (2)

  1. MAT.3.1.9 Bütün, yarım ve çeyreğin kesirle gösterimi için modellerden yararlanabilme (Süreç bileşenleri: a) Bütün, yarım ve çeyrek modellerinin temsillerini tanır. b) Bütün, yarım ve çeyrek modellerine uygun kesir temsillerini belirler. c) Belirlediği temsili bütün, yarım ve çeyrek modelleri için kullanır.)
    Sınırlar: Bütün, yarım ve çeyreğin kesir gösterimi (1, 1/2, 1/4), kesir çizgisi; modellerle eşleştirme.
  2. MAT.3.1.10 Bir bütünü eş parçalar oluşturacak şekilde birim kesir olarak çözümleyebilme (Süreç bileşenleri: a) Bir bütünü oluşturan eş parçaları belirler. b) Bütün ile eş parçaların her biri arasındaki ilişkiyi belirler.)
    Sınırlar: Bir bütünü eş parçalara ayırma, birim kesir; birim kesirlerin sayı doğrusunda gösterimi.
  3. MAT.3.1.11 Bir kesrin payı ile paydası arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme (Süreç bileşenleri: a) Bir kesrin pay ve paydasına ait parçaları belirler. b) Bir kesrin pay ve paydasına ait parçalar arasındaki ilişkiyi belirler.)
    Sınırlar: Pay ve payda; modeller ve sayı doğrusunda 0-1 aralığı; paydası 10 ve 100 olan birim kesirler. Kesirlerle işlem ve karşılaştırma yok.
  4. MAT.3.1.12 Analog ve dijital saatlerde zamanı okuyabilme ve yazabilme
    Sınırlar: Analog ve dijital saatlerde zamanı okuma-yazma (dakika düzeyinde); analog-dijital eşleştirme; öğleden önce/sonra.
  5. MAT.3.1.13 Zaman ölçü birimlerini çözümleyebilme (Süreç bileşenleri: a) Zaman ölçü birimlerini (yıl, ay, hafta, gün, saat, dakika, saniye) belirler. b) Zaman ölçü birimleri arasındaki ilişkileri belirler.)
    Sınırlar: Yıl, ay, hafta, gün, saat, dakika, saniye ilişkileri (1 dk = 60 sn, 1 sa = 60 dk, 1 gün = 24 sa, 1 hafta = 7 gün, 1 ay ≈ 4 hafta/30 gün, 1 yıl = 12 ay = 52 hafta = 365 gün); 1-24 arası Romen rakamları (saat bağlamında).
  6. MAT.3.1.14 Olayların oluş sürelerini tahmin ederek yargıda bulunabilme (Süreç bileşenleri: a) Olayların oluş sürelerini birbirleriyle ilişkilendirir. b) Olayların oluş sürelerine ilişkin deneyimlerinden faydalanarak çıkarım yapar. c) Olayların oluş sürelerine ilişkin yapılan çıkarımla gerçekte olan sürelerine ilişkin yargıda bulunur.)
    Sınırlar: Olayların sürelerini tahmin edip ölçülen süreyle karşılaştırma.
  7. MAT.3.1.15 Uzunluk ve kütle birimleri arasındaki ilişkileri kullanarak bu birimleri kendi içerisinde çözümleyebilme (Süreç bileşenleri: a) Standart kütle ve uzunluk birimlerine ilişkin parçaları belirler. b) Santimetre, metre, kilometre ve gram, kilogram ve ton arasındaki ilişkileri kendi içerisinde belirler.)
    Sınırlar: cm-m (1 m = 100 cm) ve g-kg (1 kg = 1000 g) dönüşümleri; yarım ve çeyrek birimler; kilometre ve ton yalnızca tanıtılır, km ve ton ile dönüşüm yapılmaz.
  8. MAT.3.1.16 Madenî ve kâğıt paraları değerlerine göre ilişkilendirerek yorumlayabilme (Süreç bileşenleri: a) Paraları değerlerine göre inceler. b) Madenî paraları ve kâğıt paraları değerlerine göre dönüştürür. c) Paranın değerini, anlamını değiştirmeyecek şekilde yeniden ifade eder.)
    Sınırlar: Madenî ve kâğıt paraları birbirine dönüştürme (ör. 5 adet 1 TL = 5 TL); önce 200 TL'ye kadar, sonra 200 TL üzeri değerler.

İşlemlerden Cebirsel Düşünmeye

  1. MAT.3.2.1 Toplama ve çıkarma işlemlerinin sonuçlarını tahminde bulunarak ve zihinden işlem yaparak muhakeme edebilme (Süreç bileşenleri: a) Toplama ve çıkarma işlemlerine ilişkin ögeleri belirler. b) Toplama ve çıkarma işlemlerine ilişkin ögeler arasındaki ilişkileri belirler. c) Toplama ve çıkarma işlemine yönelik tahminî ve zihinden işlem sonuçları arasında ilişki kurar. ç) Tahminî ve zihinden işlem sonuçlarının tutarlılığını ifade eder.)
    Sınırlar: Üç basamaklı sayılarla; toplamları 1000'den küçük iki ve üç sayı ile eldeli toplama; 1000'e kadar onluk bozmalı çıkarma; tahmin ve zihinden işlem stratejileri.
  2. MAT.3.2.2 Toplama ve çıkarma işlemlerini çözümleyebilme (Süreç bileşenleri: a) Toplama ve çıkarma işlemlerinin adımlarını belirler. b) Toplama ve çıkarmanın işlem süreçlerini birbiri ile ilişkilendirir.)
    Sınırlar: Üç basamaklı sayılarla alt alta toplama-çıkarma adımları; ikiden fazla toplanan; parantezli gruplama (öncelik parantez içinde); üç toplananlı işlemde verilmeyen terim; toplama-çıkarma ters işlem.
  3. MAT.3.2.3 Çarpma ve bölme işlemlerinin sonuçlarını tahminde bulunarak ve zihinden işlem yaparak muhakeme edebilme (Süreç bileşenleri: a) Çarpma ve bölme işlemlerine ilişkin bileşenleri belirler. b) Çarpma ve bölme işlemlerine ilişkin bileşenler arasındaki ilişkileri belirler. c) Çarpma ve bölme işlemine yönelik tahminî ve zihinden işlem sonuçlarını ifade eder. ç) Tahminî ve zihinden işlem sonuçlarını kendi cümleleri ile açıklar.)
    Sınırlar: 10'a kadar (10 dâhil) çarpım tablosu; iki basamaklı × bir/iki basamaklı, en çok üç basamaklı × bir basamaklı çarpma; 10 ve 100 ile kısa yoldan çarpma; birler basamağı 0 olan sayıları 10'a bölme; 100'e kadar sayılarla kalanlı/kalansız bölme; iki basamaklı ÷ bir basamaklı; yuvarlama ile tahmin.
  4. MAT.3.2.4 Çarpma ve bölme işlemlerini çözümleyebilme (Süreç bileşenleri: a) Çarpma ve bölme işlemlerinin adımlarını belirler. b) Çarpma ve bölme işlemlerini birbiri ile ilişkilendirir.)
    Sınırlar: Çarpma ve bölme işlem adımları (eldeli çarpma, kalanlı bölme); kat kavramı; çarpmanın sağlaması bölme ile ve tersi.
  5. MAT.3.2.5 Dört işlem gerektiren durumlar için verilen yönergeleri takip ederek yorumlayabilme (Süreç bileşenleri: a) Dört işleme ait bileşenleri inceler. b) İncelediği bileşenleri işlem diline dönüştürür. c) Oluşturduğu yapıyı temsillerle yeniden ifade eder.)
    Sınırlar: Dört işlemi içeren, en fazla 5 adımlı yönergeleri takip etme.
  6. MAT.3.2.6 Dört işlem gerektiren günlük yaşam problemlerini çözebilme (Süreç bileşenleri: a) Problemi anlayarak verilenleri ve istenilenleri belirler. b) Problemde verilenlerin ve istenilenlerin gerektirdiği işlemler arasındaki ilişkiyi belirler. c) Probleme ilişkin verilenleri belirleyerek uygun matematiksel temsillere dönüştürür. ç) Matematiksel temsillere dönüştürdüğü problemi kendi ifadeleri ile açıklar. d) Problemlerin sonucuna ilişkin tahminde bulunarak işlemleri gerçekleştirmek için stratejiler geliştirir. e) Belirlenen strateji ya da stratejileri çözüm için uygular. f) Çözüm yollarını kontrol ederek çözüme ulaştırmayan stratejiyi değiştirir. g) Problemin çözümü için kullandığı veya geliştirdiği stratejileri gözden geçirerek kısa yolları değerlendirir. ğ) Çözüme ulaştıran stratejilerin hangi problemlere uygulanabileceğini geneller. h) Genellemenin geçerliliğini matematiksel örneklerle değerlendirir.)
    Sınırlar: Toplama-çıkarma gerektiren problemlerde üç işlemli; çarpma-bölme gerektiren problemlerde en çok iki işlemli problemler; para, zaman, uzunluk, tartma bağlamları.
  7. MAT.3.2.7 Dört işlem gerektiren problem durumlarını yapılandırabilme (Süreç bileşenleri: a) Dört işlem gerektiren problem durumlarına yönelik hiyerarşik, nedensel ya da mantıksal ilişkiler ortaya koyar. b) Dört işlem yapmayı gerektiren deneyimleriyle elde ettiği ilişkilere dayalı bir problem oluşturur.)
    Sınırlar: Dört işlem gerektiren problem kurma (para, zaman, uzunluk, tartma bağlamları).
  8. MAT.3.2.8 Dört işlem bağlamında eşitliğin farklı anlamlarını yorumlayabilme (Süreç bileşenleri: a) Dört işlemde eşitliğin kullanımını inceler. b) Aynı sonucu veren dört işlemi eşitliğin anlamını kullanarak farklı sayılarla ifade eder. c) Eşitliğin anlamlarını dört işlem bağlamında ifade eder.)
    Sınırlar: Dört işlemde aynı sonucu veren ifadelerle eşitlik (ör. 4×3 = 6×2 = 20−8).

Nesnelerin Geometrisi (1)

  1. MAT.3.3.1 Geometrik cisimlerin özelliklerini yorumlayabilme (Süreç bileşenleri: a) Geometrik cisimlerin özelliklerini inceler. b) Geometrik cisimlerin köşe, yüz ve ayrıt özelliklerini ifade eder. c) Köşe, yüz ve ayrıt terimlerini kendi ifadeleri ile açıklar.)
    Sınırlar: Geometrik cisimlerin köşe, yüz ve ayrıt sayıları/özellikleri; açınıma bu sınıfta girilmez.
  2. MAT.3.3.2 Kenar sayılarına göre geometrik şekilleri sınıflandırabilme (Süreç bileşenleri: a) Geometrik şekillerin kenarlarını belirler. b) Geometrik şekilleri kenar sayılarına göre ayırır. c) Geometrik şekilleri kenar sayılarına göre tasnif eder. ç) Geometrik şekilleri kenar sayılarına göre adlandırır.)
    Sınırlar: Kenar sayısına göre üçgen, dörtgen, beşgen, altıgen, sekizgen; kare ve dikdörtgenin iki köşegeni ve köşegen uzunluklarının eşitliği; üçgenin köşegeni yok; diğer şekillerin köşegenlerine girilmez.
  3. MAT.3.3.3 Matematiksel araç ve teknolojileri kullanarak çeşitli geometrik şekilleri ve cisimleri çizebilme (Süreç bileşenleri: a) Geometrik şekil ve cisim çizmeyi gerektiren matematiksel araç ve teknolojileri tanır. b) Geometrik şekil ve cisim çizmek için gerekli araçları ve teknolojiyi belirler. c) Belirlenen araç ve teknolojiyi kullanır.)
    Sınırlar: Cetvel, geometri tahtası, kareli/noktalı kâğıt ve yazılımlarla üçgen, dörtgen, beşgen, altıgen, sekizgen ve cisim çizimi; köşeleri adlandırma.
  4. MAT.3.3.4 Standart olmayan ve standart ölçme araçları ile geometrik şekillerin çevre uzunluğunu tahmin edebilme (Süreç bileşenleri: a) Standart olmayan ve standart uzunluk ölçme araçlarına ilişkin deneyimini, tahmine konu olan şeklin çevre uzunluğu ile ilişkilendirir. b) Belirlenen standart olmayan ve standart uzunluk ölçme aracına göre çevre uzunluğuna ilişkin tahminde bulunur. c) Tahminini ölçüm sonuçlarıyla karşılaştırarak tahminine ilişkin yargıda bulunur.)
    Sınırlar: Standart olmayan ve standart (cm, m) araçlarla şekillerin çevre uzunluğunu tahmin edip ölçme (dikdörtgen yüzey, çember taban vb.). Çevre hesaplama formülü yok.
  5. MAT.3.3.5 Standart sıvı ölçü birimleri cinsinden sıvı miktarını tahmin edebilme (Süreç bileşenleri: a) Standart sıvı ölçü birimlerine ilişkin deneyimini tahmine konu olan sıvı miktarı ile ilişkilendirir. b) Belirlenen standart sıvı ölçü birimi cinsinden sıvının miktarına ilişkin tahminde bulunur. c) Tahminini ölçüm sonuçlarıyla karşılaştırarak tahminine ilişkin yargıda bulunur.)
    Sınırlar: Litre ve yarım litre ile sıvı miktarını tahmin etme ve ölçümle karşılaştırma. Mililitre yok.

Nesnelerin Geometrisi (2)

  1. MAT.3.3.6 Birden fazla simetri doğrusu olan şekilleri çözümleyebilme (Süreç bileşenleri: a) Kare, dikdörtgen ve dairenin birden fazla simetri doğrusu olduğunu belirler. b) Simetri doğrusuna göre oluşan parçaların birbirine eş olduğunu belirler.)
    Sınırlar: Kare, dikdörtgen ve dairenin birden fazla simetri doğrusu; simetri doğrusu ile oluşan parçalar eştir; köşegenlerin (dikdörtgende) simetri doğrusu olmadığı.
  2. MAT.3.3.7 Bir parçası verilen simetrik şekli simetri doğrusuna göre yapılandırabilme (Süreç bileşenleri: a) Bir parçası verilen simetrik şekli inceleyerek mantıksal ilişkiler ortaya koyar. b) Bir parçası verilen simetrik şekli yatay ve dikey simetri doğrusuna göre tamamlar.)
    Sınırlar: Bir parçası verilen simetrik şekli yatay veya dikey simetri doğrusuna göre tamamlama (kareli kâğıt).
  3. MAT.3.3.8 Yönerge ile yapılandırılan ve bir parçası verilen bir şekli tamamlayarak simetrisini oluşturmaya ilişkin kodlama stratejilerini kullanarak yargıda bulunabilme (Süreç bileşenleri: a) Bir parçası verilen şekli tamamlayarak simetrisini oluşturmaya ilişkin yönergeleri yeniden ifade eder. b) Yönergeleri takip ederek bir parçası verilen şekli tamamlayarak simetrisini oluşturur. c) Bir şeklin simetrisini oluşturmaya ilişkin yargıda bulunur.)
    Sınırlar: Yönerge/kodlama ile bir parçası verilen şeklin simetriğini oluşturma (noktalı/kareli kâğıt, yazılım).

Veriye Dayalı Araştırma

  1. MAT.3.4.1 Kategorik ve sayma ile elde edilen nicel veriye dayalı tek veri grubu ile çalışabilme ve veriye dayalı karar verebilme (Süreç bileşenleri: a) Kategorik ve nicel veriye dayalı istatistiksel araştırma gerektiren günlük yaşam durumları belirler. b) Kategorik ve nicel veriye dayalı betimleme gerektirebilecek araştırma soruları oluşturur. c) Kategorik ve nicel verileri toplamak için plan yapar. ç) Kategorik verileri toplar ve analize hazırlar. d) Toplanan verileri analiz etmek için görselleştirme araçlarından çetele, sıklık tablosu veya nokta grafiğini seçer. e) Seçtiği araçlarla verileri görselleştirerek analiz eder. f) Araştırma sonuçlarını yorumlar. g) Araştırma sonuçlarını araştırma sorularına göre değerlendirir.)
    Sınırlar: Kategorik ve sayma ile elde edilen nicel veri, tek veri grubu; çetele, sıklık tablosu, nokta grafiği (şekil grafiği-nokta grafiği ilişkisi).

Çocuğunuz bu kazanımlarda nerede?

Kafadarım, 3. sınıf Matematik kazanımlarında çocuğunuzun seviyesini uyarlamalı sorularla ölçer, kazanım kazanım rapor ve haftalık plan verir.

Ücretsiz seviye testi 7 gün ücretsiz dene

3. sınıf diğer dersler

Kaynak: MEB öğretim programı, MEB öğretim programı, MEB öğretim programı. Kazanım kodları programdaki gibidir. Platformda bu derste 0 doğrulanmış soru ve her seferinde yeni üretilen alıştırmalar bulunur.