Müfredat › 7. sınıf › Fen Bilimleri
7. sınıf Fen Bilimleri konuları ve kazanımları
Program: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (3-8) 2026. Toplam 7 ünite / tema ve 35 kazanım. Haftalık ders saati: 4.
Uzay Çağı
- FB.7.1.1 Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojileri karşılaştırabilme
Sınırlar: [Ünite: 14 ders saati; anahtar kavramlar: uzay, uzay teknolojileri, yıldız, takımyıldız, galaksi, evren] Uzay teknolojileri: uzay sondası, uzay mekiği, uzay istasyonu, uzay roketi, yapay uydular (haberleşme, gözlem, hava tahmini), uzay ve yer tabanlı teleskoplar (Hubble, James Webb); yerli uydular; Alper Gezeravcı'nın görevi; uzay teknolojisinden günlük ürünler. - FB.7.1.2 Uzay gözlem araçları ile ilgili bilimsel model oluşturabilme
Sınırlar: Uzay gözlem araçları (teleskop, dürbün, uydu, gezici araç) modeli. - FB.7.1.3 Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemleri çözebilme
Sınırlar: Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler (ör. uzay kirliliği: görevini tamamlamış uydular, roket parçaları) ve çözüm önerileri. - FB.7.1.4 Yıldızların yaşamını açıklayarak yapılandırabilme
Sınırlar: Yıldızların yaşamı; sıcaklık ve hacimsel büyüklüklerine ayrıntıya girmeden değinilir; ışık yılı; takımyıldızlar: Büyükayı, Küçükayı, Kraliçe, Avcı. - FB.7.1.5 Yıldız, galaksi ve evren kavramlarını açıklayarak yapılandırabilme
Sınırlar: Yıldız-galaksi-evren hiyerarşisi; galaksi çeşitlerine girilmez; Samanyolu ve Andromeda örnekleri.
Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim
- FB.7.2.1 Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
Sınırlar: [Ünite: 20 ders saati; anahtar kavramlar: iş, enerji, joule, kinetik ve potansiyel enerji (esneklik ve çekim), ısı] Fiziksel anlamda iş kuvvete ve kuvvet yönündeki yer değiştirmeye bağlıdır; birimi joule (J). - FB.7.2.2 Enerji çeşitlerinden kinetik ve potansiyel enerjiyi karşılaştırabilme
Sınırlar: Kinetik enerji ve potansiyel enerji (çekim ve esneklik potansiyel enerjisi). Bunlar dışındaki enerji çeşitlerine girilmez. - FB.7.2.3 Enerji dönüşümünden hareketle enerjinin korunduğuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme
Sınırlar: Kinetik-potansiyel enerji dönüşümü ve enerjinin korunumu; enerji dönüşümlerinde sürtünme kuvvetinin olumsuz etkileri. Dönüşümlerle ilgili matematiksel bağlantılara girilmez.
Vücudumuzdaki Sistemler
- FB.7.3.1 Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini model üzerinde bilimsel olarak gözlemleyebilme
Sınırlar: [Ünite: 32 ders saati; anahtar kavramlar: ağız, yutak, yemek borusu, mide, ince bağırsak, kalın bağırsak, anüs, enzim, fiziksel sindirim, kimyasal sindirim, karaciğer, pankreas, kalp, kan, kan damarları, nabız, kan bağışı, organ bağışı, burun, yutak, gırtlak, soluk borusu, akciğerler, Yeşilay, bağımlılık, böbrekler, üreter (idrar borusu), mesane (idrar kesesi), üretra (idrar kanalı), deri] Sindirim sistemi yapı ve organları ve görevleri; yardımcı organlar karaciğer ve pankreas. - FB.7.3.2 Sindirim sisteminin sağlığı için yapılması gerekenler konusunda bilgi toplayabilme
Sınırlar: Sindirim sistemi sağlığı. - FB.7.3.3 Dolaşım sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini model üzerinde bilimsel olarak gözlemleyebilme
Sınırlar: Kalp, damarlar, kan; küçük ve büyük kan dolaşımı (küçük dolaşımda kanın oksijen oranı artar, büyükte azalır). Kalbin odacıklarına ve aort gibi özel damar isimlerine değinilmez; kanın yapısı moleküler temellere girilmeden; kan hücrelerinin yalnızca görevleri. İbnü'n-Nefîs. - FB.7.3.4 Kan bağışının toplumsal dayanışma açısından önemini tartışabilme
Sınırlar: Kan bağışının toplumsal dayanışma açısından önemi (organ bağışı farkındalığı). - FB.7.3.5 Dolaşım sisteminin sağlığı için yapılması gerekenler konusunda bilgi toplayabilme
Sınırlar: Dolaşım sistemi sağlığı. - FB.7.3.6 Solunum sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini model üzerinde bilimsel olarak gözlemleyebilme
Sınırlar: Solunum sistemi yapı ve organları ve görevleri. - FB.7.3.7 Solunum sisteminin sağlığı için yapılması gerekenler konusunda bilgi toplayabilme
Sınırlar: Solunum sistemi sağlığı. - FB.7.3.8 Boşaltım sistemini oluşturan yapı ve organları model üzerinde bilimsel olarak gözlemleyebilme
Sınırlar: Boşaltım sistemi yapı ve organları; böbreklerin ayrıntılı yapısı (nefron, kabuk, öz, havuzcuk) verilmez. - FB.7.3.9 Boşaltım sisteminin sağlığı için yapılması gerekenler konusunda bilgi toplayabilme
Sınırlar: Boşaltım sistemi sağlığı; yeterli su tüketimi.
Işığın Kırılması ve Mercekler
- FB.7.4.1 Ortam değiştiren ışığın izlediği yolu gözlemleyerek kırılma olayına yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
Sınırlar: [Ünite: 14 ders saati; anahtar kavramlar: gelen ışın, kırılan ışın, gelme açısı, kırılma açısı, kırılma, ince kenarlı mercek, kalın kenarlı mercek, odak noktası] Ortam değiştiren ışığın kırılması; az yoğun-çok yoğun ortamda ışığın izlediği yol; prizmada beyaz ışığın renklere ayrılması. Snell Yasası ve hesaplamalara, sınır açısı ve tam yansımaya girilmez. - FB.7.4.2 Mercek çeşitlerine yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
Sınırlar: İnce ve kalın kenarlı mercekler (görüntüleri büyük/küçük gösterme). Özel ışınlarla görüntü çizimine ve matematiksel bağıntıya girilmez. - FB.7.4.3 Merceklerin günlük hayatta kullanım alanlarını örneklerle sınıflandırabilme
Sınırlar: Merceklerin günlük hayattaki kullanım alanları, cisimleri büyük veya küçük gösterme özelliğine göre.
Maddenin Doğasına Yolculuk
- FB.7.5.1 Atomun yapısını ve yapısındaki temel parçacıkları çözümleyebilme
Sınırlar: [Ünite: 34 ders saati; anahtar kavramlar: atom (çekirdek, katman, proton, nötron ve elektron), bilimsel bilginin özelliği, molekül, element ve sembolleri, bileşik ve formülleri, homojen karışım, heterojen karışım, çözelti (çözünen ve çözücü), çözünme ve çözünme hızına etki eden faktörler, karışımları ayırma yöntemleri (buharlaştırma, yoğunluk farkı ve damıtma)] Atomun temel parçacıkları proton, nötron (çekirdekte) ve elektron (katmanlarda); atomun kütlesinin neredeyse tamamı çekirdekte; atomun kimliğini proton sayısı belirler; elektron bulunma olasılığı. - FB.7.5.2 Geçmişten günümüze atom kavramı ile ilgili bilimsel bilgilerin değişebileceğini sorgulayabilme
Sınırlar: Atom kavramının tarihsel gelişimi: Dalton, Thomson, Rutherford modelleri detaya girilmeden; Bohr modelinde elektronlar belirli katmanlarda; modern atom teorisi (elektron bulutu). - FB.7.5.3 Farklı moleküllere ait bilimsel model oluşturabilme
Sınırlar: Aynı veya farklı atomlardan molekül modelleri (aynı cins atom aynı renk/büyüklük). - FB.7.5.4 Saf maddeleri element ve bileşik olarak sınıflandırabilme
Sınırlar: Saf maddelerin element ve bileşik olarak sınıflandırılması (tanecik modelleri). - FB.7.5.5 Periyodik tablodaki ilk 18 elementin isimlerini sembolleriyle yapılandırabilme
Sınırlar: Periyodik tablodaki ilk 18 element ile altın, gümüş, bakır, çinko, kurşun, cıva, platin, demir ve iyotun adları ve sembolleri (proton sayısı ile ilişkilendirerek). Kullanım alanlarına girilmez. - FB.7.5.6 Periyodik tabloda grup ve periyotları karşılaştırabilme
Sınırlar: Grup (sütun) ve periyot (satır); 7 periyot, 8 A ve 10 B grubu (grup özel adlarına değinilmez); ilk 18 elementte katman sayısı-periyot, son katman elektron sayısı-grup ilişkisi; nötr atom; kararlı yapı; helyum istisnası. Elementlerin sınıflandırılmasına (metal/ametal) girilmez (8. sınıfta). - FB.7.5.7 Bileşiklerin isimlerini formülleriyle yapılandırabilme
Sınırlar: Yaygın bileşiklerin formülleri yalnızca: su, sodyum klorür, karbondioksit, karbonmonoksit, amonyak, kükürt dioksit, hidrojen klorür, sülfürik asit, sodyum hidroksit, glikoz; molekül yapılı elementlerin formülleri. Kullanım alanlarına girilmez. - FB.7.5.8 Karışımları homojen ve heterojen olarak sınıflandırabilme
Sınırlar: Homojen ve heterojen karışımlar; karışımların belirli oranı/formülü ve belirli erime-kaynama noktası yoktur, bileşenler özelliklerini korur; bileşik-karışım farkı; tuzun suda iyonlarına ayrışması örneği. - FB.7.5.9 Çözünme hızına etki eden faktörler ile ilgili hipotez oluşturabilme
Sınırlar: Çözünme hızına etki eden faktörler: temas yüzeyi, karıştırma, sıcaklık. - FB.7.5.10 Karışımları ayırmak için deney yapabilme
Sınırlar: Karışımları ayırma: buharlaştırma, yoğunluk farkından yararlanma, damıtma (eleme, süzme, mıknatısla ayırma ön bilgi). Cabir bin Hayyan.
Elektriklenme
- FB.7.6.1 Elektriklenme ile ilgili bilgi toplayabilme
Sınırlar: [Ünite: 12 ders saati; anahtar kavramlar: pozitif yüklü cisim, negatif yüklü cisim, nötr cisim, temaslı ve temassız elektriklenme, elektroskop] Elektriklenme ile ilgili bilgi toplama (şimşek, yıldırım vb. günlük örnekler); nötr cisimlerin yük durumu veri olarak kaydedilir. - FB.7.6.2 Elektriklenme çeşitlerini belirlemeye yönelik deney yapabilme
Sınırlar: Elektriklenme çeşitleri: sürtünme, dokunma ve etki (tesir) ile elektriklenme; yüklü ve nötr cisimler arası itme-çekme. - FB.7.6.3 Cisimlerin elektrik yüklerini sınıflandırabilme
Sınırlar: Cisimlerin yük durumları: pozitif, negatif, nötr; elektroskopun yük tespitinde kullanıldığına değinilir, çalışma prensibine girilmez.
Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji
- FB.7.7.1 Besin zincirindeki canlılar arasındaki ilişkileri yapılandırabilme
Sınırlar: [Ünite: 12 ders saati; anahtar kavramlar: besin zinciri, besin ağı, üretici, tüketici, ayrıştırıcı, ekoloji piramidi, biyolojik birikim, sürdürülebilir yaşam, kaynakların tasarruflu kullanımı, tatlı su kaynakları, su ayak izi, atık su] Besin zincirinde üretici, tüketici, ayrıştırıcı ve aralarındaki enerji akışı. - FB.7.7.2 Kaynakların tasarruflu kullanımının önemini sorgulayabilme
Sınırlar: Kaynakların tasarruflu kullanımı; su tasarrufu, atık su, su ayak izi; proje geliştirme.
Örnek sorular
1. Aşağıdaki durumların hangisinde maske takmak solunum sistemini korumak için en uygun önlemdir?
- Evde pencere açıkken kitap okumak
- Toz ve dumanın yoğun olduğu bir şantiyede çalışmak
- Bahçede çiçek sulamak
- Temiz havalı bir parkta yürüyüş yapmak
2. Bir öğrenci sindirim sistemi modelinde, sindirim kanalının en uzun ve en çok kıvrım yapan bölümünü bir hortumla gösteriyor. Bu hortum hangi organı temsil eder?
- Kalın bağırsak
- Yemek borusu
- İnce bağırsak
- Mide
3. Rutherford’un yaptığı deneyler sonucunda atom hakkında ulaşılan sonuç hangisidir?
- Atom içi tamamen dolu ve bölünemeyen bir küredir.
- Elektronlar yalnızca belirli katmanlarda bulunur.
- Atomun merkezinde pozitif yüklü küçük bir çekirdek vardır.
- Atomun kütlesi elektronlarda toplanmıştır.
Cevaplar ve çocuğunuzun seviyesine göre seçilen sorular platformda.
Çocuğunuz bu kazanımlarda nerede?
Kafadarım, 7. sınıf Fen Bilimleri kazanımlarında çocuğunuzun seviyesini uyarlamalı sorularla ölçer, kazanım kazanım rapor ve haftalık plan verir.
7. sınıf diğer dersler
- 7. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
- 7. sınıf İngilizce
- 7. sınıf Matematik
- 7. sınıf Sosyal Bilgiler
- 7. sınıf Türkçe
Kaynak: MEB öğretim programı, MEB öğretim programı. Kazanım kodları programdaki gibidir. Platformda bu derste 700 doğrulanmış soru bulunur.