Müfredat › 5. sınıf › Matematik
5. sınıf Matematik konuları ve kazanımları
Program: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (5-8) 2026. Toplam 7 ünite / tema ve 23 kazanım. Haftalık ders saati: 5.
Geometrik Şekiller
- MAT.5.3.1 Temel geometrik çizimler için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme
Sınırlar: [Tema: 38 ders saati; anahtar kavramlar: açı, bütünler açılar, çakışık doğrular, çap, çember, çokgen, daire, dar açılı üçgen, derece, dış açı, dik açı, dik üçgen, dikme, doğru, doğru açı, doğru parçası, düzgün çokgen, düzlem, eş açı, geniş açılı üçgen, ışın, iç açı, kesen, komşu açı, merkez, nokta, paralellik, tam açı, ters açı, tümler açılar, yarıçap] Nokta, doğru, doğru parçası, ışın, açı, çember ve dikme çizimi (cetvel, gönye, pergel, matematik yazılımı). Doğrunun küçük harfle adlandırılması; nokta, doğru, doğru parçası ve uzunluğu, ışın, açı, dikme, dik açı sembolleri. Pergelle kareli ve çizgisiz kâğıtta çember. - MAT.5.3.2 Temel geometrik çizimlere dayalı deneyimlerini yansıtabilme
Sınırlar: Temel çizimlerin özellikleri: iki noktadan yalnız bir doğru geçer; çemberin merkezinden üzerindeki noktalara uzaklıklar eşittir; bir doğruya dışındaki bir noktadan yalnız bir dikme çizilebilir vb. - MAT.5.3.3 Açıları ölçmek için matematiksel araç ve teknolojiden yararlanabilme
Sınırlar: Açıölçer (ve matematik yazılımındaki açı ölçme aracı) ile açı ölçme; birim derece. - MAT.5.3.4 Düzlemde iki veya üç doğrunun birbirine göre durumuna bağlı olarak oluşabilecek açılara dair çıkarım yapabilme
Sınırlar: Düzlemde iki veya üç doğrunun durumu (kesişen, paralel, çakışık) ve oluşan açılar: komşu, ters, tümler, bütünler, doğru açı, tam açı. Üçten fazla doğru yalnızca tartışma düzeyinde. - MAT.5.3.5 Çokgenleri düzlemde ardışık olarak kesişen doğruların oluşturduğu kapalı şekiller olarak yorumlayabilme
Sınırlar: Çokgen: en az üç doğrunun (son doğru ilk doğruyla kesişecek biçimde) ardışık kesişmesiyle oluşan kapalı şekil. Yalnızca dış bükey çokgenlere odaklanılır. - MAT.5.3.6 Çokgenlerin özellikleri ile ilgili edindiği deneyimleri yansıtabilme
Sınırlar: Çokgenlerin kenar ve açı özellikleri, iç açı ve dış açı, düzgün çokgen. Çokgenlerde köşegen sayısına değinilmez; üçgen dışındaki çokgenlerin iç açıları toplamına değinilmez. - MAT.5.3.7 Matematiksel araç ve teknoloji yardımıyla düzlemde iki noktada kesişen çember çiftinin merkezleri ve kesişim noktalarından biri ile inşa edilen üçgenlerin kenar özelliklerine yönelik çıkarım yapabilme
Sınırlar: İki noktada kesişen iki çemberin merkezleri ve bir kesişim noktası ile inşa edilen üçgenler; kenar özelliklerine göre çeşitkenar, ikizkenar, eşkenar üçgen.
Sayılar ve Nicelikler (1)
- MAT.5.1.1 Altı basamaklı sayıları okuma ve yazmayı çok basamaklı sayılara genelleyebilme
Sınırlar: [Tema: 28 ders saati; anahtar kavramlar: basamak değeri, bölme, bölük, çarpma, çıkarma, doğal sayılar, toplama] Çok basamaklı doğal sayıları okuma-yazma, bölük ve basamak değeri, çözümleme ve büyüklük karşılaştırma. Ön bilgi: en fazla 6 basamaklı sayılar; günlük hayat örneklerinde en fazla 12 basamaklı sayılar kullanılır. Ara basamaklarında veya bir bölüğün tamamında 0 olan sayılara yer verilir. Yalnızca doğal sayılar. - MAT.5.1.2 Doğal sayılar ve işlemler içeren gerçek yaşam problemlerini çözebilme
Sınırlar: Doğal sayılarla dört işlem problemleri. Toplama-çıkarma problemlerinde en fazla 5 basamaklı sayılar; çarpma en fazla üç basamaklı iki sayının çarpımı; bölme en fazla dört basamaklı sayının iki basamaklı sayıya bölünmesi. Tahmin, zihinden işlem ve strateji geliştirme. Negatif sayı yok (tam sayılar 7. sınıfta).
Geometrik Nicelikler
- MAT.5.4.1 Kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu verildiğinde kenar uzunluklarını yorumlayabilme
Sınırlar: [Tema: 20 ders saati; anahtar kavramlar: alan, çevre, dikdörtgen] Kenar uzunlukları doğal sayı olan dikdörtgenler; verilen çevre uzunluğuna sahip olası dikdörtgenler; farklı dikdörtgenler aynı çevreye sahip olabilir. - MAT.5.4.2 Birim karelerden yola çıkarak dikdörtgenin alanını değerlendirebilme
Sınırlar: Birim karelerle alan ölçme; dikdörtgenin alanı = iki ardışık kenar uzunluğunun çarpımı. Standart alan birimleri arası dönüşüm yok (6. sınıfta, MAT.6.4.1). - MAT.5.4.3 Kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin alanının ölçüsü verildiğinde çevre uzunluğunu, çevre uzunluğu verildiğinde alanını yorumlayabilme
Sınırlar: Kenar uzunlukları doğal sayı olan dikdörtgenlerde alan-çevre ilişkisi. Çizim çalışmalarında alan ölçüsü 36 birimkareden büyük olmamalı. - MAT.5.4.4 Dikdörtgenin çevre uzunluğu ve alanı ile ilgili problemleri çözebilme
Sınırlar: Dikdörtgenin (ve kare) çevre uzunluğu ve alanı problemleri. Ön bilgi: standart uzunluk birimleri ve dönüşümleri.
Sayılar ve Nicelikler (2)
- MAT.5.1.3 Gerçek yaşam durumlarına karşılık gelen kesirleri farklı biçimlerde temsil edebilme
Sınırlar: [Tema: 33 ders saati; anahtar kavramlar: bileşik kesir, birim kesir, denklik, ondalık gösterim, tam sayılı kesir, yüzde] Kesirlerin bileşik, tam sayılı, ondalık ve yüzde gösterimleri; modeller: yüzlük kart, somut modeller, sayı doğrusu. Bir kesri onda birlik/yüzde birlik kesirlerle ifade etme (ör. 65/100 = 60/100 + 5/100 = %60 + %5 = 0,65). Denk kesirler sadeleştirme-genişletme ile. Kesirlerle toplama işlemi beklenmez (kesirlerle işlemler 6. sınıfta, MAT.6.1.7). - MAT.5.1.4 Farklı gösterimlerle ifade edilen kesirlerin karşılaştırılmasına yönelik çıkarım yapabilme
Sınırlar: Farklı gösterimlerle (kesir, tam sayılı kesir, ondalık, yüzde) verilen kesirleri karşılaştırma; sayı doğrusu ve şekil temsilleri. Ön bilgi: birim kesirler ve paydaları eşit kesirlerin karşılaştırılması. İşlem yapılmaz.
İstatistiksel Araştırma Süreci
- MAT.5.5.1 Kategorik veri ile çalışabilme ve veriye dayalı karar verebilme
Sınırlar: [Tema: 24 ders saati; anahtar kavramlar: dağılım, daire grafiği, değişebilirlik, kategorik veri, nokta grafiği, sıklık değeri, sütun grafiği] Yalnızca kategorik veri. Araştırma sorusu, veri toplama (anket), sıklık tablosu, sütun grafiği, daire grafiği, nokta grafiği gibi araçlar. Dağılım incelemeleri veri setinin bütünü üzerinden. Merkezî eğilim ölçüleri yok (6. sınıfta). - MAT.5.5.2 Başkaları tarafından oluşturulan kategorik veriye dayalı istatistiksel sonuç veya yorumları tartışabilme
Sınırlar: Başkalarının kategorik veriye dayalı grafik, rapor ve yorumlarında hata/yanlılık tespiti; kabul veya çürütme.
İşlemlerle Cebirsel Düşünme
- MAT.5.2.1 Eşitliğin korunumuna ve işlem özelliklerine yönelik çıkarım yapabilme
Sınırlar: [Tema: 20 ders saati; anahtar kavramlar: algoritma, birleşme özelliği, dağılma özelliği, değişme özelliği, eşitlik, örüntüler, üslü ifade] Eşitliğin korunumu; doğal sayılarla toplama ve çarpmada değişme ve birleşme özellikleri; çarpmanın toplama ve çıkarma üzerine dağılma özelliği. Önermeleri sözel ve sembolik ifade. - MAT.5.2.2 Karşılaştığı günlük hayat ya da matematiksel durumlarda işlem önceliğini yorumlayabilme
Sınırlar: Doğal sayılarla dört işlem içeren sayı cümleleri ve problemlerde işlem önceliği: parantez, üslü ifade, çarpma/bölme, toplama/çıkarma (aynı düzeyde soldan sağa). Üslü ifadeler yalnızca bir doğal sayının karesi ve küpü ile sınırlı. - MAT.5.2.3 Sayı ve şekil örüntülerinin kuralına ilişkin muhakeme yapabilme
Sınırlar: Sayı ve şekil örüntülerinin kuralı; kuralı tek işlemden iki işlem içeren örüntülere (ör. 2x3+1, 2x4+1, 2x5+1) kadar. Kuralı sözel ve sembolik temsil ile ifade. - MAT.5.2.4 Temel aritmetik işlem içeren durumlardaki algoritmaları yorumlayabilme
Sınırlar: Temel aritmetik işlemlere ait algoritmalar; doğal dil, sözde kod (başla, bitir, yazdır, hesapla, gir), akış şeması veya tablo temsili. Değişken kavramına ve değişken türlerine girilmez.
Veriden Olasılığa
- MAT.5.6.1 Herhangi bir olayın olasılığının 0 (imkânsız) ile 1 (kesin) arasında (0 ve 1 dâhil) olduğunu (olasılık spektrumu) yorumlayabilme
Sınırlar: [Tema: 9 ders saati; anahtar kavramlar: az olasılıklı, çok olasılıklı, olasılık spektrumu, olay] Öznel olasılık; olasılık spektrumu: 0 (imkânsız) ile 1 (kesin) arası, 0 ve 1 dâhil. Tahminler kesir, ondalık veya yüzde ile ifade edilir. Teorik olasılık hesabı yok (7. sınıfta). - MAT.5.6.2 Olayları az ya da çok olasılıklı şeklinde yapılandırabilme
Sınırlar: Olayları az/çok olasılıklı olarak sınıflandırma ve karşılaştırma (daha az / daha çok olasılıklı). Sayısal olasılık hesabı yok.
Çocuğunuz bu kazanımlarda nerede?
Kafadarım, 5. sınıf Matematik kazanımlarında çocuğunuzun seviyesini uyarlamalı sorularla ölçer, kazanım kazanım rapor ve haftalık plan verir.
5. sınıf diğer dersler
- 5. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
- 5. sınıf Fen Bilimleri
- 5. sınıf İngilizce
- 5. sınıf Sosyal Bilgiler
- 5. sınıf Türkçe
Kaynak: MEB öğretim programı, MEB öğretim programı. Kazanım kodları programdaki gibidir. Platformda bu derste 0 doğrulanmış soru ve her seferinde yeni üretilen alıştırmalar bulunur.