Müfredat › 5. sınıf › Türkçe
5. sınıf Türkçe konuları ve kazanımları
Program: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli – Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (5, 6, 7 ve 8. Sınıflar), 2026 güncel sürümü. Toplam 6 ünite / tema ve 179 kazanım. Haftalık ders saati: 6.
Oyun Dünyası
- T.D.5.3 Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinleyecekleri/izleyecekleri ve okuyacakları metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilmelerine (T.D.5.3., T.O.5.4.), dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.), dinlediklerinin/izlediklerinin ve okuduklarının yüzey anlamı (T.D.5.5., T.O.5.6.) ile görselle iletilen anlamı belirleyebilmelerine (T.O.5.7.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.D.5.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinleyecekleri/izleyecekleri ve okuyacakları metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilmelerine (T.D.5.3., T.O.5.4.), dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.), dinlediklerinin/izlediklerinin ve okuduklarının yüzey anlamı (T.D.5.5., T.O.5.6.) ile görselle iletilen anlamı belirleyebilmelerine (T.O.5.7.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.D.5.5 Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinleyecekleri/izleyecekleri ve okuyacakları metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilmelerine (T.D.5.3., T.O.5.4.), dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.), dinlediklerinin/izlediklerinin ve okuduklarının yüzey anlamı (T.D.5.5., T.O.5.6.) ile görselle iletilen anlamı belirleyebilmelerine (T.O.5.7.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.D.5.13 Dinlediğinin/izlediğinin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Anahtar kelimeler metnin içeriğini en net yansıtan kelimelerdir; metinde geçmeyen ama içeriği yansıtan kelimeler de olabilir. [Bu temada] Dinlediklerinin/izlediklerinin ve okuduklarının anahtar kelimelerini belirlemeye (T.D.5.13., T.O.5.15.) ve dinlediklerinden/izlediklerinden, okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır (T.D.5.17., T.O.5.20.). - T.D.5.17 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Dinlediklerinin/izlediklerinin ve okuduklarının anahtar kelimelerini belirlemeye (T.D.5.13., T.O.5.15.) ve dinlediklerinden/izlediklerinden, okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır (T.D.5.17., T.O.5.20.). - T.O.5.2 Akıcı okuyabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Doğru okuma, okuma hızı (konuşma hızına yakın), vurgu-tonlama-duraklama; 5 ve 6. sınıfta tanılama ile izlenir. [Bu temada] Öğrencilerin sesli okuma çalışmalarında akıcı bir şekilde okuyup okumadıkları izlenir; sesli ve sessiz olarak akıcı bir şekilde okuyabilmelerini ve okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır (T.O.5.2., T.O.5.3.). - T.O.5.3 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin sesli okuma çalışmalarında akıcı bir şekilde okuyup okumadıkları izlenir; sesli ve sessiz olarak akıcı bir şekilde okuyabilmelerini ve okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır (T.O.5.2., T.O.5.3.). - T.O.5.4 Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinleyecekleri/izleyecekleri ve okuyacakları metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilmelerine (T.D.5.3., T.O.5.4.), dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.), dinlediklerinin/izlediklerinin ve okuduklarının yüzey anlamı (T.D.5.5., T.O.5.6.) ile görselle iletilen anlamı belirleyebilmelerine (T.O.5.7.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.O.5.5 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinleyecekleri/izleyecekleri ve okuyacakları metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilmelerine (T.D.5.3., T.O.5.4.), dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.), dinlediklerinin/izlediklerinin ve okuduklarının yüzey anlamı (T.D.5.5., T.O.5.6.) ile görselle iletilen anlamı belirleyebilmelerine (T.O.5.7.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.O.5.6 Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinleyecekleri/izleyecekleri ve okuyacakları metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilmelerine (T.D.5.3., T.O.5.4.), dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.), dinlediklerinin/izlediklerinin ve okuduklarının yüzey anlamı (T.D.5.5., T.O.5.6.) ile görselle iletilen anlamı belirleyebilmelerine (T.O.5.7.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.O.5.7 Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Tüm sınıflarda resim, fotoğraf, tablo, grafik (pasta, sütun, çizgi vb.), harita ve kroki, grafik simge, karikatür kullanılır; açık ve örtük iletiler belirlenir. [Bu temada] Dinleyecekleri/izleyecekleri ve okuyacakları metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilmelerine (T.D.5.3., T.O.5.4.), dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.), dinlediklerinin/izlediklerinin ve okuduklarının yüzey anlamı (T.D.5.5., T.O.5.6.) ile görselle iletilen anlamı belirleyebilmelerine (T.O.5.7.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.O.5.15 Metnin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Anahtar kelimeler metnin içeriğini en net yansıtan kelimelerdir; metinde geçmeyen ama içeriği yansıtan kelimeler de olabilir. [Bu temada] Dinlediklerinin/izlediklerinin ve okuduklarının anahtar kelimelerini belirlemeye (T.D.5.13., T.O.5.15.) ve dinlediklerinden/izlediklerinden, okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır (T.D.5.17., T.O.5.20.). - T.O.5.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Dinlediklerinin/izlediklerinin ve okuduklarının anahtar kelimelerini belirlemeye (T.D.5.13., T.O.5.15.) ve dinlediklerinden/izlediklerinden, okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır (T.D.5.17., T.O.5.20.). Söz varlığını geliştirmeye yönelik eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimelerin öğretimi T.O.5.20. kapsamında yapılır. - T.K.5.1 Konuşma sürecini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazma sürecini yönetebilmelerini (T.K.5.1., T.Y.5.1.), konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), hazırlıksız konuşabilmelerini (T.K.5.7.), yazılı üretim ve etkileşimlerinde tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.Y.5.6.); konuşmalarında sesini uygun şekilde kullanabilmelerini (T.K.5.8.) ve konuşmalarında beden dilini kullanabilmelerini (T.K.5.20.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.K.5.7 Hazırlıksız konuşma yapabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazma sürecini yönetebilmelerini (T.K.5.1., T.Y.5.1.), konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), hazırlıksız konuşabilmelerini (T.K.5.7.), yazılı üretim ve etkileşimlerinde tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.Y.5.6.); konuşmalarında sesini uygun şekilde kullanabilmelerini (T.K.5.8.) ve konuşmalarında beden dilini kullanabilmelerini (T.K.5.20.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.K.5.8 Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazma sürecini yönetebilmelerini (T.K.5.1., T.Y.5.1.), konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), hazırlıksız konuşabilmelerini (T.K.5.7.), yazılı üretim ve etkileşimlerinde tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.Y.5.6.); konuşmalarında sesini uygun şekilde kullanabilmelerini (T.K.5.8.) ve konuşmalarında beden dilini kullanabilmelerini (T.K.5.20.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.K.5.17 Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazma sürecini yönetebilmelerini (T.K.5.1., T.Y.5.1.), konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), hazırlıksız konuşabilmelerini (T.K.5.7.), yazılı üretim ve etkileşimlerinde tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.Y.5.6.); konuşmalarında sesini uygun şekilde kullanabilmelerini (T.K.5.8.) ve konuşmalarında beden dilini kullanabilmelerini (T.K.5.20.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları sağlanır (T.K.5.17., T.Y.5.13.). - T.K.5.20 Konuşmasında beden dilini kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazma sürecini yönetebilmelerini (T.K.5.1., T.Y.5.1.), konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), hazırlıksız konuşabilmelerini (T.K.5.7.), yazılı üretim ve etkileşimlerinde tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.Y.5.6.); konuşmalarında sesini uygun şekilde kullanabilmelerini (T.K.5.8.) ve konuşmalarında beden dilini kullanabilmelerini (T.K.5.20.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.Y.5.1 Yazma sürecini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazma sürecini yönetebilmelerini (T.K.5.1., T.Y.5.1.), konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), hazırlıksız konuşabilmelerini (T.K.5.7.), yazılı üretim ve etkileşimlerinde tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.Y.5.6.); konuşmalarında sesini uygun şekilde kullanabilmelerini (T.K.5.8.) ve konuşmalarında beden dilini kullanabilmelerini (T.K.5.20.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.Y.5.2 Yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin yazmada strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini; içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır (T.Y.5.2., T.Y.5.3.). - T.Y.5.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin yazmada strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini; içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır (T.Y.5.2., T.Y.5.3.). - T.Y.5.6 Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazma sürecini yönetebilmelerini (T.K.5.1., T.Y.5.1.), konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), hazırlıksız konuşabilmelerini (T.K.5.7.), yazılı üretim ve etkileşimlerinde tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.Y.5.6.); konuşmalarında sesini uygun şekilde kullanabilmelerini (T.K.5.8.) ve konuşmalarında beden dilini kullanabilmelerini (T.K.5.20.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.Y.5.13 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazma sürecini yönetebilmelerini (T.K.5.1., T.Y.5.1.), konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), hazırlıksız konuşabilmelerini (T.K.5.7.), yazılı üretim ve etkileşimlerinde tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.Y.5.6.); konuşmalarında sesini uygun şekilde kullanabilmelerini (T.K.5.8.) ve konuşmalarında beden dilini kullanabilmelerini (T.K.5.20.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları sağlanır (T.K.5.17., T.Y.5.13.). - T.Y.5.16 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazım kurallarını (hece yapısı, satır sonunda kelimelerin bölünmesi) uygulamayla ilgili çalışmalar yapılır. Noktalama işaretleriyle ilgili kuralları (noktanın cümle bitirme, kısaltma ve sayılardan sonra sıra bildirme, tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırma ile saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırma, dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayırma, genel ağ adreslerinde ve matematikte çarpma işareti olarak kullanma; kısa çizginin satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konma ve heceleri gösterme) uygulamaya yönelik çalışmalar yapılır (T.Y.5.16.). - DYS.DO.5.1 İsim ve fiili ayırt eder.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin okuduklarında isim ve fiili ayırt etmeleri sağlanır (DYS.DO.5.1.). - DYS.DO.5.8 Tahmin ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-Abil-, -mIştIr, -mIş olmalı; belki, belki de, sanki, galiba, tahminim, muhtemelen, bence, güya, acaba, dediğine bakılırsa, gördüğüm kadarıyla, umarım, herhâlde vb.) belirler.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin tahmin ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-Abil-, -mIştIr, -mIş olmalı, belki, belki de, sanki, galiba, tahminim, muhtemelen, bence, güya, acaba, dediğine bakılırsa, gördüğüm kadarıyla, umarım, herhâlde vb.) belirlemeleri, işlevine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.8.; DYS.KY.5.8.). * Temalara yönelik öğrenme-öğretme uygulamaları bölümlerinde D ile başlayan desimaller (ör. - DYS.KY.5.8 Tahmin ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-Abil-, -mIştIr, -mIş olmalı; belki, belki de, sanki, galiba, tahminim, muhtemelen, bence, güya, acaba, dediğine bakılırsa, gördüğüm kadarıyla, umarım, herhâlde vb.) işlevine uygun kullanır.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin tahmin ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-Abil-, -mIştIr, -mIş olmalı, belki, belki de, sanki, galiba, tahminim, muhtemelen, bence, güya, acaba, dediğine bakılırsa, gördüğüm kadarıyla, umarım, herhâlde vb.) belirlemeleri, işlevine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.8.; DYS.KY.5.8.). * Temalara yönelik öğrenme-öğretme uygulamaları bölümlerinde D ile başlayan desimaller (ör.
Atatürk’ü Tanımak
- T.D.5.1 Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin dinleme/izleme ve okumada materyal seçimlerini (T.D.5.1., T.O.5.1.) ve strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.D.5.2 Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin dinleme/izleme ve okumada materyal seçimlerini (T.D.5.1., T.O.5.1.) ve strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.D.5.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) ve dinlediklerinin/izlediklerinin, okuduklarının yüzey anlamını belirleyebilmelerine (T.D.5.5., T.O.5.6.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.D.5.5 Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) ve dinlediklerinin/izlediklerinin, okuduklarının yüzey anlamını belirleyebilmelerine (T.D.5.5., T.O.5.6.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.D.5.11 Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Şahıs ve/veya varlık kadrosu, mekân, zaman, olay örgüsü ve aralarındaki ilişki. [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye (T.D.5.17., T.O.5.20.), dinlediklerinin/izlediklerinin bölümlerini (T.D.5.14.) ve dinledikleri/izledikleri öyküleyici metindeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilmelerini (T.D.5.11.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.D.5.14 Dinlediğinin/izlediğinin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin türüne göre giriş-gelişme-sonuç veya serim-düğüm-çözüm bölümleri ve bölümler arası geçiş/tutarlılık. [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye (T.D.5.17., T.O.5.20.), dinlediklerinin/izlediklerinin bölümlerini (T.D.5.14.) ve dinledikleri/izledikleri öyküleyici metindeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilmelerini (T.D.5.11.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.D.5.17 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye (T.D.5.17., T.O.5.20.), dinlediklerinin/izlediklerinin bölümlerini (T.D.5.14.) ve dinledikleri/izledikleri öyküleyici metindeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilmelerini (T.D.5.11.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.O.5.1 Okumada materyal seçimini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin dinleme/izleme ve okumada materyal seçimlerini (T.D.5.1., T.O.5.1.) ve strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.O.5.2 Akıcı okuyabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Doğru okuma, okuma hızı (konuşma hızına yakın), vurgu-tonlama-duraklama; 5 ve 6. sınıfta tanılama ile izlenir. [Bu temada] Öğrencilerin sesli okuma çalışmalarında akıcı bir şekilde okuyup okumadıkları izlenerek sesli ve sessiz akıcı bir şekilde okuyabilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır (T.O.5.2.). - T.O.5.3 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin dinleme/izleme ve okumada materyal seçimlerini (T.D.5.1., T.O.5.1.) ve strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.O.5.5 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) ve dinlediklerinin/izlediklerinin, okuduklarının yüzey anlamını belirleyebilmelerine (T.D.5.5., T.O.5.6.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.O.5.6 Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) ve dinlediklerinin/izlediklerinin, okuduklarının yüzey anlamını belirleyebilmelerine (T.D.5.5., T.O.5.6.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.O.5.17 Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Mısra, dörtlük gibi dış yapı özelliklerinden hareketle şiirin düzyazıdan ayrılan yönleri. [Bu temada] Öğrencilerin okudukları şiirin biçim özelliklerini (T.O.5.17.) ve okudukları metindeki söz sanatlarını (T.O.5.19.) belirlemeye yönelik çözümlemeler yapabilmelerini sağlayacak çalışmalara yer verilir. - T.O.5.19 Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Kişileştirme, konuşturma, benzetme. [Bu temada] Öğrencilerin okudukları şiirin biçim özelliklerini (T.O.5.17.) ve okudukları metindeki söz sanatlarını (T.O.5.19.) belirlemeye yönelik çözümlemeler yapabilmelerini sağlayacak çalışmalara yer verilir. - T.O.5.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye (T.D.5.17., T.O.5.20.), dinlediklerinin/izlediklerinin bölümlerini (T.D.5.14.) ve dinledikleri/izledikleri öyküleyici metindeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilmelerini (T.D.5.11.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Söz varlığını geliştirmeye yönelik çalışmalar, çağrışım alanına giren kelimeler, ikileme ve pekiştirmenin öğretimi T.O.5.20. kapsamında yapılır. - T.O.5.22 Okuma sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Okuma sürecini değerlendirebilmeleri (T.O.5.22.) sağlanır. - T.K.5.1 Konuşma sürecini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşma sürecini yönetebilmelerine (T.K.5.1.), yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmelerine (T.Y.5.3.) yönelik çalışmalar yapılır. - T.K.5.2 Konuşmada yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarında yöntem ve teknik seçimlerini; yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini (T.K.5.2., T.Y.5.2.); konuşmalarında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.K.5.3.) sağlanır. - T.K.5.3 Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarında yöntem ve teknik seçimlerini; yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini (T.K.5.2., T.Y.5.2.); konuşmalarında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.K.5.3.) sağlanır. - T.K.5.9 Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.) ve konuşmalarında tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.K.5.9.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.K.5.17 Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.) ve konuşmalarında tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.K.5.9.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları sağlanır (T.K.5.17., T.Y.5.13.). - T.K.5.19 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazılarında uygun bağlantı ifadelerinden; ekleme ifade edenlerden (ayrıca, bir de, bundan başka, bunun dışında, hatta, hem ... hem ..., ile, üstelik, ve, ek olarak vb.) yararlanmaları sağlanır (T.K.5.19., T.Y.5.15.). - T.Y.5.2 Yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarında yöntem ve teknik seçimlerini; yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini (T.K.5.2., T.Y.5.2.); konuşmalarında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.K.5.3.) sağlanır. - T.Y.5.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşma sürecini yönetebilmelerine (T.K.5.1.), yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmelerine (T.Y.5.3.) yönelik çalışmalar yapılır. - T.Y.5.13 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.) ve konuşmalarında tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.K.5.9.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları sağlanır (T.K.5.17., T.Y.5.13.). - T.Y.5.15 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazılarında uygun bağlantı ifadelerinden; ekleme ifade edenlerden (ayrıca, bir de, bundan başka, bunun dışında, hatta, hem ... hem ..., ile, üstelik, ve, ek olarak vb.) yararlanmaları sağlanır (T.K.5.19., T.Y.5.15.). - T.Y.5.16 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazım kurallarını (büyük harflerin yazımıyla ilgili Ek 4’teki A, B, C. 1-5. maddelerinde belirtilen kurallar) uygulamayla ilgili çalışmalar yapılır. Noktalama işaretleriyle ilgili kuralları (virgülün eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırma, tekrarlanan kelimeleri ayırma, hitap ifadelerinden sonra, sayıların yazılışında kesirleri ayırma; soru işaretinin soru eki, soru sözü içeren cümle veya sözlerden sonra kullanımı, soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerde kullanımı) uygulamaya yönelik çalışmalar yapılır (T.Y.5.16.). [Ek 4 (TDK büyük harf kuralları) anılan maddeler: A. Cümle büyük harfle başlar. | B. Dizeler büyük harfle başlar. | C.1. Kişi adlarıyla soyadları büyük harfle başlar. | C.2. Kişi adlarından önce ve sonra gelen ünvanlar, saygı sözleri, rütbe adları ve lakaplar büyük harfle başlar. | C.3. Cümle içinde özel adın yerine kullanılan makam veya ünvan sözleri büyük harfle başlar. | C.4. Saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki, ünvan bildiren kelimeler büyük harfle başlar. | C.5. Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle başlar.] - T.Y.5.17 Yazma sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazma sürecini değerlendirebilmelerini (T.Y.5.17.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. - DYS.DO.5.3 İsimleri çeşitli özellikleri bakımından niteleyen ve belirten dil yapıları ve söz varlığını belirler.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin isimleri çeşitli özellikleri bakımından niteleyen ve belirten dil yapıları ve söz varlığını belirlemeleri, bu dil yapıları ve söz varlığını işlevine uygun olarak kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.3.; DYS.KY.5.2.). - DYS.KY.5.2 İsimleri çeşitli özellikleri bakımından niteleyen ve belirten dil yapıları ve söz varlığını kullanır.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin isimleri çeşitli özellikleri bakımından niteleyen ve belirten dil yapıları ve söz varlığını belirlemeleri, bu dil yapıları ve söz varlığını işlevine uygun olarak kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.3.; DYS.KY.5.2.). - DYS.DO.5.4 Betimleme işlevli fiilimsi dil yapılarını belirler.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin betimleme işlevli fiilimsi dil yapılarını belirlemeleri ve işlevine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.4.; DYS.KY.5.3.). - DYS.KY.5.3 Betimleme işlevli fiilimsi dil yapılarını işlevine uygun kullanır.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin betimleme işlevli fiilimsi dil yapılarını belirlemeleri ve işlevine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.4.; DYS.KY.5.3.).
Duygularımı Tanıyorum
- T.D.5.2 Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin okumada materyal seçimini (T.O.5.1.), dinleme/izleme ve okumada strateji, yöntem, teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.D.5.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) ve dinlediklerinin/ izlediklerinin, okuduklarının yüzey anlamını belirleyebilmelerine (T.D.5.5., T.O.5.6.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.D.5.5 Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) ve dinlediklerinin/ izlediklerinin, okuduklarının yüzey anlamını belirleyebilmelerine (T.D.5.5., T.O.5.6.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.D.5.6 Basit çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin/dinlenenin sınırlı bir bölümünden (bir-birkaç cümle, paragraf, vurgulama biçimleri: italik, koyu, renkli, altı çizili) kanıt toplanır; yardımcı düşünceler, doğrudan verilmeyen neden, koşul, amaç, sonuç, ihtimal; kahramanın amacı, davranış sebebi, anlık duygu-düşünceleri çıkarılır. Kanıt ve gerekçe istenir. [Bu temada] Basit çıkarımlar yoluyla dinlediklerinin/izlediklerinin derin anlamını belirleyebilmeleri (T.D.5.6.) sağlanır. - T.D.5.17 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.) ve dinleme/izleme sürecini değerlendirebilmeleri (T.D.5.20.) sağlanır. - T.D.5.18 Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Bu temada] Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirleyebilmelerini (T.O.5.18.) ve çoklu ortam ögelerini çözümleyebilmelerini (T.D.5.18.) sağlayacak etkinliklere yer verilir. - T.D.5.20 Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.) ve dinleme/izleme sürecini değerlendirebilmeleri (T.D.5.20.) sağlanır. - T.O.5.1 Okumada materyal seçimini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin okumada materyal seçimini (T.O.5.1.), dinleme/izleme ve okumada strateji, yöntem, teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.O.5.3 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin okumada materyal seçimini (T.O.5.1.), dinleme/izleme ve okumada strateji, yöntem, teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.O.5.5 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) ve dinlediklerinin/ izlediklerinin, okuduklarının yüzey anlamını belirleyebilmelerine (T.D.5.5., T.O.5.6.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.O.5.6 Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) ve dinlediklerinin/ izlediklerinin, okuduklarının yüzey anlamını belirleyebilmelerine (T.D.5.5., T.O.5.6.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.O.5.11 Metindeki unsurları sınıflandırabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metindeki kavram, nesne, varlık, bilgi, olay veya durumlar; tür, nitelik, gerçek-hayal ürünü olma, öznellik-nesnellik, öncelik-sonralık gibi ölçütlere göre gruplandırılıp adlandırılır. [Bu temada] Öğrencilerin metindeki unsurları sınıflandırmaya (T.O.5.11.), metnin bölümlerini belirlemeye (T.O.5.16.) ve öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye (T.O.5.13.) yönelik çalışmalar yapılır. - T.O.5.13 Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Şahıs ve/veya varlık kadrosu, mekân, zaman, olay örgüsü ve aralarındaki ilişki. [Bu temada] Öğrencilerin metindeki unsurları sınıflandırmaya (T.O.5.11.), metnin bölümlerini belirlemeye (T.O.5.16.) ve öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye (T.O.5.13.) yönelik çalışmalar yapılır. - T.O.5.16 Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin türüne göre giriş-gelişme-sonuç veya serim-düğüm-çözüm bölümleri ve bölümler arası geçiş/tutarlılık. [Bu temada] Öğrencilerin metindeki unsurları sınıflandırmaya (T.O.5.11.), metnin bölümlerini belirlemeye (T.O.5.16.) ve öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye (T.O.5.13.) yönelik çalışmalar yapılır. - T.O.5.18 Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme. [Bu temada] Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirleyebilmelerini (T.O.5.18.) ve çoklu ortam ögelerini çözümleyebilmelerini (T.D.5.18.) sağlayacak etkinliklere yer verilir. - T.O.5.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.) ve dinleme/izleme sürecini değerlendirebilmeleri (T.D.5.20.) sağlanır. Söz varlığını geliştirmeye yönelik çalışmalar atasözü, deyim ve kalıp sözlerin öğretimi T.O.5.20. kapsamında yapılır. - T.K.5.2 Konuşmada yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarında yöntem ve teknik seçimlerini; yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini (T.K.5.2., T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. - T.K.5.4 İletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşmalarında iletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilmeleri (T.K.5.4.) ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak konuşmalarını yapılandırabilmelerine yönelik çalışmalar yapılır (T.K.5.16.). - T.K.5.6 Yaratıcı konuşma yapabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yaratıcı konuşma yapabilmelerini (T.K.5.6.) ve yaratıcı yazı yazabilmelerini (T.Y.5.5.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.K.5.16 Düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak konuşmasını yapılandırabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme. [Bu temada] Konuşmalarında iletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilmeleri (T.K.5.4.) ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak konuşmalarını yapılandırabilmelerine yönelik çalışmalar yapılır (T.K.5.16.). - T.K.5.19 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazılarında uygun bağlantı ifadelerinden; duygu ifade edenlerden [istek (en azından, keşke vb.), küçümseme (güya, sanki vb.), memnuniyet (iyi ki, neyse ki vb.), pişmanlık (keşke, bari vb.), şaşırma (işe bak ki, nasıl olmuşsa, ne hikmetse vb.), şüphe ve/veya merak (acaba, ya, yoksa vb.), üzüntü (maalesef, ne çare, ne fayda, yazık ki vb.) vb.] yararlanmaları sağlanır (T.K.5.19., T.Y.5.15.). - T.K.5.21 Konuşma sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.Y.5.13.) ve konuşma sürecini değerlendirebilmelerini (T.K.5.21.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.Y.5.2 Yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarında yöntem ve teknik seçimlerini; yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini (T.K.5.2., T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. - T.Y.5.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarında yöntem ve teknik seçimlerini; yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini (T.K.5.2., T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. - T.Y.5.4 Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazılarında sınıflandırma yapabilmelerini (T.Y.5.8.) ve çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilmelerini (T.Y.5.4.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. - T.Y.5.5 Yaratıcı yazı yazabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yaratıcı konuşma yapabilmelerini (T.K.5.6.) ve yaratıcı yazı yazabilmelerini (T.Y.5.5.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.Y.5.8 Yazısında sınıflandırma yapabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazılarında sınıflandırma yapabilmelerini (T.Y.5.8.) ve çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilmelerini (T.Y.5.4.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. - T.Y.5.13 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.Y.5.13.) ve konuşma sürecini değerlendirebilmelerini (T.K.5.21.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları sağlanır (T.Y.5.13.). - T.Y.5.15 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşma ve yazılarında uygun bağlantı ifadelerinden; duygu ifade edenlerden [istek (en azından, keşke vb.), küçümseme (güya, sanki vb.), memnuniyet (iyi ki, neyse ki vb.), pişmanlık (keşke, bari vb.), şaşırma (işe bak ki, nasıl olmuşsa, ne hikmetse vb.), şüphe ve/veya merak (acaba, ya, yoksa vb.), üzüntü (maalesef, ne çare, ne fayda, yazık ki vb.) vb.] yararlanmaları sağlanır (T.K.5.19., T.Y.5.15.). - T.Y.5.16 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazım kurallarını (büyük harflerin yazımıyla ilgili Ek 4’teki C. 6-12. maddelerinde belirtilen kurallar) uygulamayla ilgili çalışmalar yapılır. Noktalama işaretleriyle ilgili kuralları (ünlemin duyguları anlatan cümle veya ibareleri ile seslenme, hitap ve uyarı sözlerini belirtme; uzun çiz ginin konuşmaları gösterme) uygulamaya yönelik çalışmalar yapılır (T.Y.5.16.). [Ek 4 (TDK büyük harf kuralları) anılan maddeler: C.6. Millet, boy, oymak adları büyük harfle başlar. | C.7. Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar. | C.8. Devlet adları büyük harfle başlar. | C.9. Din ve mezhep adları ile bunların mensuplarını bildiren sözler büyük harfle başlar. | C.10. Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar büyük harfle başlar. | C.11. Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar. | C.12. Düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar bildirdiğinde doğu ve batı sözlerinin ilk harfleri büyük yazılır.] - DYS.DO.5.2 İsmin tür özelliklerini ayırt eder.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin isimlerin tür özelliklerini ayırt etmeleri ve isimleri tür özelliklerine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.2.; DYS.KY.5.1.). - DYS.KY.5.1 İsmi tür özelliklerine uygun kullanır.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin isimlerin tür özelliklerini ayırt etmeleri ve isimleri tür özelliklerine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.2.; DYS.KY.5.1.). - DYS.DO.5.7 Amaç ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-mAk için, -mAk amacıyla, -mAsI için, -sIn diye; niye, amacıyla, niçin, diye, için, üzere vb.) belirler.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Amaç ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını belirlemeleri, işlevlerine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.7.; DYS.KY.5.7.). - DYS.KY.5.7 Amaç ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-mAk için, -mAk amacıyla, -mAsI için, -sIn diye; niye, amacıyla, niçin, diye, için, üzere vb.) işlevine uygun kullanır.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Amaç ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını belirlemeleri, işlevlerine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.7.; DYS.KY.5.7.).
Geleneklerimiz
- T.D.5.1 Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin dinleme/izleme sürecinde materyal seçimini (T.D.5.1.), dinleme/izleme ve okuma sürecinde strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2, T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.D.5.2 Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). - T.D.5.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.D.5.6 Basit çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin/dinlenenin sınırlı bir bölümünden (bir-birkaç cümle, paragraf, vurgulama biçimleri: italik, koyu, renkli, altı çizili) kanıt toplanır; yardımcı düşünceler, doğrudan verilmeyen neden, koşul, amaç, sonuç, ihtimal; kahramanın amacı, davranış sebebi, anlık duygu-düşünceleri çıkarılır. Kanıt ve gerekçe istenir. [Bu temada] Derin anlamı belirleme çalışmaları kapsamında basit (T.D.5.6., T.O.5.8.) ve üst düzey çıkarımlar (T.D.5.7., T.O.5.9.) yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilmeleri, dinlediklerini/izlediklerini yorumlayabilmeleri (T.D.5.10.) sağlanır. - T.D.5.7 Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin bütününden kanıt toplanır; doğrudan verilmeyen konu, ana fikir/ana duygu, sonuç, kahramanların karakter özellikleri, yazarın/kahramanın amacı, düşünce/davranış sebebi belirlenir. [Bu temada] Derin anlamı belirleme çalışmaları kapsamında basit (T.D.5.6., T.O.5.8.) ve üst düzey çıkarımlar (T.D.5.7., T.O.5.9.) yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilmeleri, dinlediklerini/izlediklerini yorumlayabilmeleri (T.D.5.10.) sağlanır. - T.D.5.9 Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metindeki kavram, nesne, varlık, bilgi, olay veya durumlar; tür, nitelik, gerçek-hayal ürünü olma, öznellik-nesnellik, öncelik-sonralık gibi ölçütlere göre gruplandırılıp adlandırılır. [Bu temada] Öğrencilerin dinlediklerindeki/izlediklerindeki unsurları sınıflandırmaya (T.D.5.9.) ve bilgilendirici metinlerde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye (T.D.5.15.) yönelik çalışmalar yapılır. - T.D.5.10 Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Olay, bilgi, durum belirli bir bakış açısıyla (yazarın, okurun, başka birinin) genişletilerek/daraltılarak yeniden ifade edilir. [Bu temada] Derin anlamı belirleme çalışmaları kapsamında basit (T.D.5.6., T.O.5.8.) ve üst düzey çıkarımlar (T.D.5.7., T.O.5.9.) yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilmeleri, dinlediklerini/izlediklerini yorumlayabilmeleri (T.D.5.10.) sağlanır. - T.D.5.15 Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme. [Bu temada] Öğrencilerin dinlediklerindeki/izlediklerindeki unsurları sınıflandırmaya (T.D.5.9.) ve bilgilendirici metinlerde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye (T.D.5.15.) yönelik çalışmalar yapılır. - T.D.5.17 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.) ve okuma sürecini değerlendirebilmeleri (T.O.5.22.) sağlanır. - T.O.5.3 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin dinleme/izleme sürecinde materyal seçimini (T.D.5.1.), dinleme/izleme ve okuma sürecinde strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2, T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.O.5.5 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.O.5.8 Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin/dinlenenin sınırlı bir bölümünden (bir-birkaç cümle, paragraf, vurgulama biçimleri: italik, koyu, renkli, altı çizili) kanıt toplanır; yardımcı düşünceler, doğrudan verilmeyen neden, koşul, amaç, sonuç, ihtimal; kahramanın amacı, davranış sebebi, anlık duygu-düşünceleri çıkarılır. Kanıt ve gerekçe istenir. [Bu temada] Derin anlamı belirleme çalışmaları kapsamında basit (T.D.5.6., T.O.5.8.) ve üst düzey çıkarımlar (T.D.5.7., T.O.5.9.) yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilmeleri, dinlediklerini/izlediklerini yorumlayabilmeleri (T.D.5.10.) sağlanır. - T.O.5.9 Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin bütününden kanıt toplanır; doğrudan verilmeyen konu, ana fikir/ana duygu, sonuç, kahramanların karakter özellikleri, yazarın/kahramanın amacı, düşünce/davranış sebebi belirlenir. [Bu temada] Derin anlamı belirleme çalışmaları kapsamında basit (T.D.5.6., T.O.5.8.) ve üst düzey çıkarımlar (T.D.5.7., T.O.5.9.) yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilmeleri, dinlediklerini/izlediklerini yorumlayabilmeleri (T.D.5.10.) sağlanır. - T.O.5.10 Okuduklarını karşılaştırabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metinler arası karşılaştırmada odak: içerik (şahıs/varlıklar, davranışlar, karakter özellikleri, olay; görüşler, ana ve yardımcı düşünceler, örnekler). [Bu temada] Okuduklarını karşılaştırabilmelerini (T.O.5.10.) ve okuduklarını özetleyebilmelerini (T.O.5.21.) sağlayacak etkinlikler yapılır. - T.O.5.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.) ve okuma sürecini değerlendirebilmeleri (T.O.5.22.) sağlanır. - T.O.5.21 Okuduğunu özetleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Önemli-önemsiz bilgi ayrımı; önemli bilgiler kronolojik/düşünce akışına göre kendi cümleleriyle ifade edilir. [Bu temada] Okuduklarını karşılaştırabilmelerini (T.O.5.10.) ve okuduklarını özetleyebilmelerini (T.O.5.21.) sağlayacak etkinlikler yapılır. - T.O.5.22 Okuma sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.) ve okuma sürecini değerlendirebilmeleri (T.O.5.22.) sağlanır. - T.K.5.2 Konuşmada yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarında yöntem ve teknik ile yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmeleri (T.K.5.2., T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. - T.K.5.5 Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşmalarında sınıflandırma yapabilmelerini (T.K.5.11.), yorumunu sözlü olarak ifade edebilmelerini (T.K.5.12.), çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilmelerini (T.K.5.5.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.K.5.11 Konuşmasında sınıflandırma yapabilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşmalarında sınıflandırma yapabilmelerini (T.K.5.11.), yorumunu sözlü olarak ifade edebilmelerini (T.K.5.12.), çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilmelerini (T.K.5.5.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.K.5.12 Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşmalarında sınıflandırma yapabilmelerini (T.K.5.11.), yorumunu sözlü olarak ifade edebilmelerini (T.K.5.12.), çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilmelerini (T.K.5.5.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.K.5.17 Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşmalarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17.), yazma sürecini değerlendirebilmelerini (T.Y.5.17.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.Y.5.2 Yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarında yöntem ve teknik ile yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmeleri (T.K.5.2., T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. - T.Y.5.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarında yöntem ve teknik ile yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmeleri (T.K.5.2., T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. - T.Y.5.7 Yazısında karşılaştırma yapabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazma çalışmaları kapsamında düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak metni yapılandırabilmelerine (T.Y.5.12.), yazılarında karşılaştırma yapabilmelerine (T.Y.5.7.) ve yazılı olarak özetleyebilmelerine (T.Y.5.10.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.Y.5.10 Yazılı olarak özetleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Önemli-önemsiz bilgi ayrımı; önemli bilgiler kronolojik/düşünce akışına göre kendi cümleleriyle ifade edilir. [Bu temada] Yazma çalışmaları kapsamında düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak metni yapılandırabilmelerine (T.Y.5.12.), yazılarında karşılaştırma yapabilmelerine (T.Y.5.7.) ve yazılı olarak özetleyebilmelerine (T.Y.5.10.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.Y.5.12 Düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak metni yapılandırabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme. [Bu temada] Yazma çalışmaları kapsamında düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak metni yapılandırabilmelerine (T.Y.5.12.), yazılarında karşılaştırma yapabilmelerine (T.Y.5.7.) ve yazılı olarak özetleyebilmelerine (T.Y.5.10.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.Y.5.16 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazım kurallarını (sayıların yazımı) uygulamayla ilgili çalışmalar yapılır. Noktalama işaretleriyle ilgili kuralları (üç noktanın anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna konma; kesme işaretinin özel adlara getirilen iyelik, durum, bildirme eklerini, kişi adlarından sonra gelen saygı ve ünvan sözlerine getirilen ekleri ayırma, sayılara getirilen ekleri ayırma, belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekleri ayırma, bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırma) uygulamaya yönelik çalışmalar yapılır (T.Y.5.16.). - T.Y.5.17 Yazma sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşmalarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17.), yazma sürecini değerlendirebilmelerini (T.Y.5.17.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - DYS.DO.5.6 Karşılaştırma ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-DAn çok, -DAn az, -DAn daha; ama, fakat, daha, en, kadar, ise, her ne kadar, neredeyse vb.) belirler. Benzerlik ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-mIş gibi, -msI; gibi, tıpkı, tıpkı … gibi, sanki, âdeta, benzer, benzer şekilde, aynı, aynı şekilde, sanki vb.); farklılık ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-DAn farklı, -DAn farklı olarak; farklı, vb.) belirler.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin karşılaştırma, benzerlik ve farklılık ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını belirlemeleri; bunları işlevlerine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.6.; DYS.KY.5.5.). - DYS.KY.5.5 Karşılaştırma ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-DAn çok, -DAn az, -DAn daha; ama, fakat, daha, en, kadar, ise, her ne kadar, neredeyse vb.) belirler. Benzerlik ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-mIş gibi, -msI; gibi, tıpkı, tıpkı … gibi, sanki, âdeta, benzer, benzer şekilde, aynı, aynı şekilde, sanki vb.); farklılık ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-DAn farklı, -DAn farklı olarak; farklı, vb.) işlevlerine uygun kullanır.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin karşılaştırma, benzerlik ve farklılık ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını belirlemeleri; bunları işlevlerine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.6.; DYS.KY.5.5.). - DYS.KY.5.6 Özet ifade etme işlevli söz varlığını (açıkçası, yani, özetle, kısacası, özet olarak, uzun lafın kısası, sonuç olarak vb.) işlevine uygun kullanır.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin özet ifade etme işlevli söz varlığını (açıkçası, yani, özetle, kısacası, özet olarak, uzun lafın kısası, sonuç olarak vb.) işlevine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.KY.5.6.). - DYS.DO.5.5 İsmin yerine tercih edilen söz varlığını ve işlevlerini belirler.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin ismin yerine tercih edilen söz varlığını ve bunların işlevlerini belirlemeleri, ismin yerine tercih edilen söz varlığını anlatımı zenginleştirecek şekilde işlevine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.5.; DYS.KY.5.4.). - DYS.KY.5.4 İsmin yerine tercih edilen söz varlığını anlatımı zenginleştirecek şekilde işlevine uygun olarak kullanır.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin ismin yerine tercih edilen söz varlığını ve bunların işlevlerini belirlemeleri, ismin yerine tercih edilen söz varlığını anlatımı zenginleştirecek şekilde işlevine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.5.; DYS.KY.5.4.).
İletişim ve Sosyal İlişkiler
- T.D.5.2 Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin okumada materyal seçimini (T.O.5.1.), okuma ve dinleme/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.D.5.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.D.5.7 Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin bütününden kanıt toplanır; doğrudan verilmeyen konu, ana fikir/ana duygu, sonuç, kahramanların karakter özellikleri, yazarın/kahramanın amacı, düşünce/davranış sebebi belirlenir. [Bu temada] Derin anlamı belirleyebilme çalışmaları kapsamında basit (T.O.5.8.) ve üst düzey çıkarımlar (T.D.5.7., T.O.5.9.) yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilmeleri, okuduklarını yorumlayabilmeleri (T.O.5.12.) sağlanır. - T.D.5.8 Dinlediklerini/izlediklerini karşılaştırabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metinler arası karşılaştırmada odak: içerik (şahıs/varlıklar, davranışlar, karakter özellikleri, olay; görüşler, ana ve yardımcı düşünceler, örnekler). [Bu temada] Dinlediklerini/izlediklerini karşılaştırabilmelerini (T.D.5.8.) ve dinlediklerini/izlediklerini özetleyebilmelerini (T.D.5.19.) sağlayacak etkinlikler yapılır. - T.D.5.16 Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Kişileştirme, konuşturma, benzetme. [Bu temada] Öğrencilerin dinlediklerindeki/izlediklerindeki söz sanatlarını belirlemeye (T.D.5.16.) yönelik çalışmalar yapılır. - T.D.5.17 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.) ve dinleme/izleme sürecini değerlendirebilmeleri (T.D.5.20.) sağlanır. - T.D.5.19 Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Önemli-önemsiz bilgi ayrımı; önemli bilgiler kronolojik/düşünce akışına göre kendi cümleleriyle ifade edilir. [Bu temada] Dinlediklerini/izlediklerini karşılaştırabilmelerini (T.D.5.8.) ve dinlediklerini/izlediklerini özetleyebilmelerini (T.D.5.19.) sağlayacak etkinlikler yapılır. - T.D.5.20 Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.) ve dinleme/izleme sürecini değerlendirebilmeleri (T.D.5.20.) sağlanır. - T.O.5.1 Okumada materyal seçimini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin okumada materyal seçimini (T.O.5.1.), okuma ve dinleme/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.O.5.3 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin okumada materyal seçimini (T.O.5.1.), okuma ve dinleme/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.O.5.5 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.O.5.8 Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin/dinlenenin sınırlı bir bölümünden (bir-birkaç cümle, paragraf, vurgulama biçimleri: italik, koyu, renkli, altı çizili) kanıt toplanır; yardımcı düşünceler, doğrudan verilmeyen neden, koşul, amaç, sonuç, ihtimal; kahramanın amacı, davranış sebebi, anlık duygu-düşünceleri çıkarılır. Kanıt ve gerekçe istenir. [Bu temada] Derin anlamı belirleyebilme çalışmaları kapsamında basit (T.O.5.8.) ve üst düzey çıkarımlar (T.D.5.7., T.O.5.9.) yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilmeleri, okuduklarını yorumlayabilmeleri (T.O.5.12.) sağlanır. - T.O.5.9 Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin bütününden kanıt toplanır; doğrudan verilmeyen konu, ana fikir/ana duygu, sonuç, kahramanların karakter özellikleri, yazarın/kahramanın amacı, düşünce/davranış sebebi belirlenir. [Bu temada] Derin anlamı belirleyebilme çalışmaları kapsamında basit (T.O.5.8.) ve üst düzey çıkarımlar (T.D.5.7., T.O.5.9.) yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilmeleri, okuduklarını yorumlayabilmeleri (T.O.5.12.) sağlanır. - T.O.5.12 Metni yorumlayabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Olay, bilgi, durum belirli bir bakış açısıyla (yazarın, okurun, başka birinin) genişletilerek/daraltılarak yeniden ifade edilir. [Bu temada] Derin anlamı belirleyebilme çalışmaları kapsamında basit (T.O.5.8.) ve üst düzey çıkarımlar (T.D.5.7., T.O.5.9.) yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilmeleri, okuduklarını yorumlayabilmeleri (T.O.5.12.) sağlanır. - T.O.5.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.) ve dinleme/izleme sürecini değerlendirebilmeleri (T.D.5.20.) sağlanır. - T.K.5.4 İletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşmalarında iletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilmeleri (T.K.5.4.) sağlanır. - T.K.5.10 Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşmalarında karşılaştırma yapabilmelerini (T.K.5.10.) ve sözlü olarak özetleyebilmelerini (T.K.5.13.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.K.5.13 Sözlü olarak özetleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Önemli-önemsiz bilgi ayrımı; önemli bilgiler kronolojik/düşünce akışına göre kendi cümleleriyle ifade edilir. [Bu temada] Konuşmalarında karşılaştırma yapabilmelerini (T.K.5.10.) ve sözlü olarak özetleyebilmelerini (T.K.5.13.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.K.5.18 Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşma ve yazılarında açık ve örtük ifadeleri kullanabilmelerini (T.K.5.18., T.Y.5.14.) ve yorumunu yazılı olarak ifade edebilmelerini (T.Y.5.9.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. - T.K.5.19 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.Y.5.13.), uygun bağlantı ifadelerinden yararlanabilmelerini (T.K.5.19.) ve konuşma sürecini değerlendirebilmelerini (T.K.5.21.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Öğrencilerin konuşmalarında uygun bağlantı ifadelerinden; zaman (öncelik-sonralık, eş zamanlılık) ifade edenlerden (ilk olarak, ilk önce, önce, öncelikle; ardından, sonra, son olarak, sonunda; aynı anda, aynı zamanda, bu sırada, bir yandan … bir yandan ..., derken, hem … hem ... vb.) yararlanmaları sağlanır (T.K.5.19.). - T.K.5.21 Konuşma sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.Y.5.13.), uygun bağlantı ifadelerinden yararlanabilmelerini (T.K.5.19.) ve konuşma sürecini değerlendirebilmelerini (T.K.5.21.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.Y.5.2 Yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini (T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. - T.Y.5.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini (T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. - T.Y.5.9 Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşma ve yazılarında açık ve örtük ifadeleri kullanabilmelerini (T.K.5.18., T.Y.5.14.) ve yorumunu yazılı olarak ifade edebilmelerini (T.Y.5.9.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. - T.Y.5.13 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.Y.5.13.), uygun bağlantı ifadelerinden yararlanabilmelerini (T.K.5.19.) ve konuşma sürecini değerlendirebilmelerini (T.K.5.21.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları (anlamca çelişen sözcükleri bir arada kullanmamaları) sağlanır (T.Y.5.13.). - T.Y.5.14 Yazısında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Konuşma ve yazılarında açık ve örtük ifadeleri kullanabilmelerini (T.K.5.18., T.Y.5.14.) ve yorumunu yazılı olarak ifade edebilmelerini (T.Y.5.9.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. - T.Y.5.16 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
Sınırlar: [Bu temada] Yazım kurallarını (büyük harflerin yazımıyla ilgili Ek 4’teki Ç, D, E, F maddelerinde belirtilen kurallar) uygulamayla ilgili çalışmalar yapılır. Noktalama işaretleriyle ilgili kuralları (tırnak işaretinin başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözleri gösterme, özel olarak vurgulanmak istenen sözleri belirtme) uygulamaya yönelik çalışmalar yapılır (T.Y.5.16.). [Ek 4 (TDK büyük harf kuralları) anılan maddeler: Ç. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar. | D. Tabela, levha ve levha niteliğindeki yazılarda geçen kelimeler büyük harfle başlar. | E. Kitap, bildiri, makale vb.nde ana başlıktaki kelimelerin tamamı, alt başlıktaki kelimelerin ise yalnızca ilk harfleri büyük olarak yazılır. | F. Kitap, dergi vb.nde bulunan resim, çizelge, tablo vb.nin altında yer alan açıklayıcı yazılar büyük harfle başlar. Açıklayıcı yazı, cümle niteliğinde değilse sonuna nokta konmaz (Türk Dil Kurumu, 2019).] - DYS.KY.5.9 Cümleleri kendi ifadeleriyle yeniden kurar.
Sınırlar: [İşlev temelli dil yapıları ve söz varlığı – Ek 1; programa göre ölçme-değerlendirmeye dâhil edilmez] [Bu temada] Öğrencilerin cümleleri kendi ifadeleriyle yeniden kurmaları sağlanır (DYS.KY.5.9.).
Sağlıklı Yaşıyorum
- T.D.5.1 Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin dinleme/izleme sürecinde materyal seçimini (T.D.5.1.), okuma sürecinde strateji, yöntem ve teknik seçimlerini (T.O.5.3.) yönetebilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.D.5.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.D.5.7 Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin bütününden kanıt toplanır; doğrudan verilmeyen konu, ana fikir/ana duygu, sonuç, kahramanların karakter özellikleri, yazarın/kahramanın amacı, düşünce/davranış sebebi belirlenir. [Bu temada] Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin ve metnin derin anlamını belirleyebilmeleri (T.D.5.7., T.O.5.9.) sağlanır. - T.D.5.12 Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metin yapısı: sıralı-kronolojik. Metin düzeyinde, kısa metinlerle. [Bu temada] Öğrencilerin bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye (T.D.5.12., T.O.5.14.), dinlediğinden/izlediğinden ve metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.), dinleme/izleme (T.D.5.20.) ve okuma süreçlerini (T.O.5.22.) değerlendirmeleri sağlanır. - T.D.5.17 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Öğrencilerin bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye (T.D.5.12., T.O.5.14.), dinlediğinden/izlediğinden ve metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.), dinleme/izleme (T.D.5.20.) ve okuma süreçlerini (T.O.5.22.) değerlendirmeleri sağlanır. - T.D.5.20 Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye (T.D.5.12., T.O.5.14.), dinlediğinden/izlediğinden ve metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.), dinleme/izleme (T.D.5.20.) ve okuma süreçlerini (T.O.5.22.) değerlendirmeleri sağlanır. - T.O.5.3 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin dinleme/izleme sürecinde materyal seçimini (T.D.5.1.), okuma sürecinde strateji, yöntem ve teknik seçimlerini (T.O.5.3.) yönetebilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.O.5.5 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
Sınırlar: [Bu temada] Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) yönelik çalışmalara yer verilir. - T.O.5.9 Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metnin bütününden kanıt toplanır; doğrudan verilmeyen konu, ana fikir/ana duygu, sonuç, kahramanların karakter özellikleri, yazarın/kahramanın amacı, düşünce/davranış sebebi belirlenir. [Bu temada] Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin ve metnin derin anlamını belirleyebilmeleri (T.D.5.7., T.O.5.9.) sağlanır. - T.O.5.14 Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Metin yapısı: sıralı-kronolojik. Metin düzeyinde, kısa metinlerle. [Bu temada] Öğrencilerin bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye (T.D.5.12., T.O.5.14.), dinlediğinden/izlediğinden ve metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.), dinleme/izleme (T.D.5.20.) ve okuma süreçlerini (T.O.5.22.) değerlendirmeleri sağlanır. - T.O.5.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler; çağrıştırdığı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme. [Bu temada] Öğrencilerin bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye (T.D.5.12., T.O.5.14.), dinlediğinden/izlediğinden ve metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.), dinleme/izleme (T.D.5.20.) ve okuma süreçlerini (T.O.5.22.) değerlendirmeleri sağlanır. - T.O.5.22 Okuma sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye (T.D.5.12., T.O.5.14.), dinlediğinden/izlediğinden ve metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.), dinleme/izleme (T.D.5.20.) ve okuma süreçlerini (T.O.5.22.) değerlendirmeleri sağlanır. - T.K.5.14 Sözlü olarak tartışabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin sözlü olarak tartışmaya katılabilmelerine (T.K.5.14.), yazılı üretim ve yazılı etkileşimlerinde tartışabilmelerine (T.Y.5.11.) yönelik etkinlikler yapılır. - T.K.5.15 Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme
Sınırlar: [Bu temada] Hazırlıklı konuşmalarını yapılandırabilmelerini (T.K.5.15.) sağlayacak çalışmalar yapılır. - T.K.5.17 Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarını ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), konuşma ve yazma süreçlerini değerlendirebilmelerini (T.K.5.21., T.Y.5.17.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları sağlanır (T.K.5.17., T.Y.5.13.). - T.K.5.21 Konuşma sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarını ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), konuşma ve yazma süreçlerini değerlendirebilmelerini (T.K.5.21., T.Y.5.17.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. - T.Y.5.1 Yazma sürecini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin yazma sürecini yönetebilmeleri; yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.1., T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. - T.Y.5.2 Yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Sınıf düzeyi] Öğretilecek bilişsel stratejiler: ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma, tahmin etme, özetleme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (öyküleyici ve sıralı-kronolojik metin yapısı). [Bu temada] Öğrencilerin yazma sürecini yönetebilmeleri; yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.1., T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. - T.Y.5.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin yazma sürecini yönetebilmeleri; yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.1., T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. - T.Y.5.11 Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin sözlü olarak tartışmaya katılabilmelerine (T.K.5.14.), yazılı üretim ve yazılı etkileşimlerinde tartışabilmelerine (T.Y.5.11.) yönelik etkinlikler yapılır. - T.Y.5.13 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarını ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), konuşma ve yazma süreçlerini değerlendirebilmelerini (T.K.5.21., T.Y.5.17.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları sağlanır (T.K.5.17., T.Y.5.13.). - T.Y.5.15 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin yazılarında uygun bağlantı ifadelerinden; örnek ifade edenlerden (örneğin, örnek olarak, örnek verecek olursak, mesela, söz gelimi, gibi vb.) yararlanmaları sağlanır (T.Y.5.15.). - T.Y.5.16 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
Sınırlar: [Bu temada] Tema içeriğine uygun yazma çalışmalarında öğrencinin daha önce üzerinde durulan noktalama işaretleri ve yazım kurallarını uygulaması sağlanır (T.Y.5.16.). - T.Y.5.17 Yazma sürecini değerlendirebilme
Sınırlar: [Bu temada] Öğrencilerin konuşmalarını ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.), konuşma ve yazma süreçlerini değerlendirebilmelerini (T.K.5.21., T.Y.5.17.) sağlayacak çalışmalara yer verilir.
Örnek sorular
1. “Annem bir kek yaptı, ablam da kurabiye. ... daha çok beğendim, kurabiyeler biraz kuru olmuştu.” Boşluğa hangisi getirilmelidir?
- Anneminkini
- Ablamınkini
- Benimkini
- Onlarınkini
2. Hangi cümlede özet bildiren söz yerinde kullanılmıştır?
- Özetle, ilk olarak bugünkü malzemeleri tanıtalım.
- Sonuç olarak, konumuza şimdi yeni başlıyoruz.
- Herkes yardım etti, iş çabuk bitti. Kısacası birlikte başardık.
- Kısacası, şimdi size baştan sona çok uzun bir hikâye anlatacağım.
3. Şiiri düzyazıdan ayıran biçim özelliği hangisidir?
- Cümlelerinin büyük harfle başlayıp noktayla bitmesi
- Bir başlığının bulunması
- Paragraflar hâlinde yazılması
- Dizeler ve dörtlükler hâlinde yazılması
Cevaplar ve çocuğunuzun seviyesine göre seçilen sorular platformda.
Çocuğunuz bu kazanımlarda nerede?
Kafadarım, 5. sınıf Türkçe kazanımlarında çocuğunuzun seviyesini uyarlamalı sorularla ölçer, kazanım kazanım rapor ve haftalık plan verir.
5. sınıf diğer dersler
- 5. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
- 5. sınıf Fen Bilimleri
- 5. sınıf İngilizce
- 5. sınıf Matematik
- 5. sınıf Sosyal Bilgiler
Kaynak: MEB öğretim programı, MEB öğretim programı, MEB öğretim programı, MEB öğretim programı. Kazanım kodları programdaki gibidir. Platformda bu derste 1520 doğrulanmış soru bulunur.