Müfredat › 8. sınıf › Fen Bilimleri

8. sınıf Fen Bilimleri konuları ve kazanımları

Program: Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 3-8. Sınıflar) 2018. Toplam 7 ünite / tema ve 61 kazanım. Haftalık ders saati: 4.

Mevsimler ve İklim

  1. F.8.1.1.1 Mevsimlerin oluşumuna yönelik tahminlerde bulunur
    Sınırlar: [Ünite: 14 ders saati; anahtar kavramlar: Dünya’nın dönme ekseni, dolanma düzlemi, ısı enerjisi, mevsimler, iklim, iklim bilimi, iklim bilimci, küresel iklim değişiklikleri] Konu: Mevsimlerin Oluşumu. a. Dünya’nın dönme ekseni olduğuna değinilir. b. Dünya’nın dönme ekseni ile Güneş etrafındaki dolanma düzlemi arasındaki ilişkiye değinilir. c. Işığın birim yüzeye düşen enerji miktarının mevsimler üzerindeki etkisine değinilir.
  2. F.8.1.2.1 İklim ve hava olayları arasındaki farkı açıklar
    Sınırlar: Konu: İklim ve Hava Hareketleri. Programda ek açıklama yok.
  3. F.8.1.2.2 İklim biliminin (klimatoloji) bir bilim dalı olduğunu ve bu alanda çalışan uzmanlara iklim bilimci (klimatolog) adı verildiğini söyler
    Sınırlar: Konu: İklim ve Hava Hareketleri. Programda ek açıklama yok.

DNA ve Genetik Kod

  1. F.8.2.1.1 Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramlarını açıklayarak bu kavramlar arasında ilişki kurar
    Sınırlar: [Ünite: 22 ders saati; anahtar kavramlar: DNA’nın yapısı, DNA’nın kendini eşlemesi, nükleotid, gen, kromozom, genotip, fenotip, saf döl, melez döl, baskın, çekinik, çaprazlama, cinsiyet, akraba evlilikleri, mutasyon, modifikasyon, adaptasyon, doğal seçilim, varyasyon, genetik mühendisliği, yapay seçilim, biyoteknolojik çalışmalar, biyoteknoloji uygulamalarının çevreye etkisi] Konu: DNA ve Genetik Kod. Bazların isimleri verilirken pürin ve pirimidin ayrımına girilmez.
  2. F.8.2.1.2 DNA’nın yapısını model üzerinde gösterir
    Sınırlar: Konu: DNA ve Genetik Kod. a. Hidrojen, glikozit, ester, fosfodiester bağlarına girilmez. b. DNA’daki hataların onarılıp onarılmadığı belirtilir. c. DNA’daki nükleotid hesaplamaları verilmez.
  3. F.8.2.1.3 DNA’nın kendini nasıl eşlediğini ifade eder
    Sınırlar: Konu: DNA ve Genetik Kod. a. Replikasyon ifadesi kullanılmaz. b. Eşlenme deneyleri anlatılmaz. c. Eşlenme ile ilgili hesaplama sorularına girilmez.
  4. F.8.2.2.1 Kalıtım ile ilgili kavramları tanımlar
    Sınırlar: Konu: Kalıtım. a. Gen, fenotip, genotip, saf döl ve melez döl kavramlarına değinilir. b. Baskın ve çekinik gen kavramlarına değinilir.
  5. F.8.2.2.2 Tek karakter çaprazlamaları ile ilgili problemler çözerek sonuçlar hakkında yorum yapar
    Sınırlar: Konu: Kalıtım. a. Çaprazlamalarda sadece bezelye karakterleri kullanılır. b. Diğer canlılarda da karakterlerin aktarımının benzer olduğu vurgulanır. c. İnsanda çocuğun cinsiyetinin babadan gelen eşey kromozomu ile belirlendiği vurgulanır.
  6. F.8.2.2.3 Akraba evliliklerinin genetik sonuçlarını tartışır
    Sınırlar: Konu: Kalıtım. Programda ek açıklama yok.
  7. F.8.2.3.1 Örneklerden yola çıkarak mutasyonu açıklar
    Sınırlar: Konu: Mutasyon ve Modifikasyon. Programda ek açıklama yok.
  8. F.8.2.3.2 Örneklerden yola çıkarak modifikasyonu açıklar
    Sınırlar: Konu: Mutasyon ve Modifikasyon. Programda ek açıklama yok.
  9. F.8.2.3.3 Mutasyonla modifikasyon arasındaki farklar ile ilgili çıkarımda bulunur
    Sınırlar: Konu: Mutasyon ve Modifikasyon. Programda ek açıklama yok.
  10. F.8.2.4.1 Canlıların yaşadıkları çevreye uyumlarını gözlem yaparak açıklar
    Sınırlar: Konu: Adaptasyon (Çevreye Uyum). Adaptasyonların kalıtsal olduğu vurgulanır.
  11. F.8.2.5.1 Genetik mühendisliğini ve biyoteknolojiyi ilişkilendirir
    Sınırlar: Konu: Biyoteknoloji. Islah, aşılama, gen aktarımı, klonlama, gen tedavisi örnekleri üzerinde durulur.
  12. F.8.2.5.2 Biyoteknolojik uygulamalar kapsamında oluşturulan ikilemlerle bu uygulamaların insanlık için yararlı ve zararlı yönlerini tartışır
    Sınırlar: Konu: Biyoteknoloji. Programda ek açıklama yok.
  13. F.8.2.5.3 Gelecekteki genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarının neler olabileceği hakkında tahminde bulunur
    Sınırlar: Konu: Biyoteknoloji. Programda ek açıklama yok.

Basınç

  1. F.8.3.1.1 Katı basıncını etkileyen değişkenleri deneyerek keşfeder
    Sınırlar: [Ünite: 10 ders saati; anahtar kavramlar: basınç, katı basıncını etkileyen değişkenler, sıvı basıncını etkileyen değişkenler, basıncın günlük yaşam ve teknolojideki uygulamaları] Konu: Basınç. Basınç birimi olarak Pascal verilir. Matematiksel bağıntılara girilmez.
  2. F.8.3.1.2 Sıvı basıncını etkileyen değişkenleri tahmin eder ve tahminlerini test eder
    Sınırlar: Konu: Basınç. a. Gazların da sıvılara benzer şekilde basınç uyguladıkları belirtilir. Açık hava basıncı örneklendirilir. b. Matematiksel bağıntılara girilmez. c. Gaz basıncını etkileyen değişkenlere girilmez.
  3. F.8.3.1.3 Katı, sıvı ve gazların basınç özelliklerinin günlük yaşam ve teknolojideki uygulamalarına örnekler verir
    Sınırlar: Konu: Basınç. a. Sıvı basıncı ile ilgili Pascal prensibinin uygulamalarından örnekler verilir. b. Bilimsel bilgi türü olarak ilke ve prensiplere vurgu yapılır.

Madde ve Endüstri

  1. F.8.4.1.1 Periyodik sistemde, grup ve periyotların nasıl oluşturulduğunu açıklar
    Sınırlar: [Ünite: 28 ders saati; anahtar kavramlar: grup, periyot, periyodik sistemin sınıflandırılması, fiziksel değişim, kimyasal değişim, kimyasal tepkimelerin oluşumu, kütlenin korunumu, asit, baz, pH, asit yağmurları, asit yağmurlarına karşı çözüm önerileri, ısı ve öz ısının bağlı olduğu faktörler, ithal edilen kimyasal ürünler, ihraç edilen kimyasal ürünler, ülkemizdeki kimya endüstrisinin gelişimine katkı sağlayan resmî/özel kurumlar, kimya temelli meslekler] Konu: Periyodik Sistem. Periyodik sisteme duyulan ihtiyaç ve periyodik sistemin oluşturulma süreci ayrıntıya girilmeden vurgulanır.
  2. F.8.4.1.2 Elementleri periyodik tablo üzerinde metal, yarımetal ve ametal olarak sınıflandırır
    Sınırlar: Konu: Periyodik Sistem. a. Elementlerin özelliklerine girilmez. b. Soygazların üzerinde durulur.
  3. F.8.4.2.1 Fiziksel ve kimyasal değişim arasındaki farkları, çeşitli olayları gözlemleyerek açıklar
    Sınırlar: Konu: Fiziksel ve Kimyasal Değişimler. Programda ek açıklama yok.
  4. F.8.4.3.1 Bileşiklerin kimyasal tepkime sonucunda oluştuğunu bilir
    Sınırlar: Konu: Kimyasal Tepkimeler. Kimyasal tepkime denklemlerine formüller kullanılarak girilmez.
  5. F.8.4.4.1 Asit ve bazların genel özelliklerini ifade eder
    Sınırlar: Konu: Asitler ve Bazlar. Programda ek açıklama yok.
  6. F.8.4.4.2 Asit ve bazlara günlük yaşamdan örnekler verir
    Sınırlar: Konu: Asitler ve Bazlar. Programda ek açıklama yok.
  7. F.8.4.4.3 Günlük hayatta ulaşılabilecek malzemeleri asit-baz ayracı olarak kullanır
    Sınırlar: Konu: Asitler ve Bazlar. Programda ek açıklama yok.
  8. F.8.4.4.4 Maddelerin asitlik ve bazlık durumlarına ilişkin pH değerlerini kullanarak çıkarımda bulunur
    Sınırlar: Konu: Asitler ve Bazlar. Konu ile ilgili deney yolu ile çıkarımlarda bulunmaları sağlanır.
  9. F.8.4.4.5 Asit ve bazların çeşitli maddeler üzerindeki etkilerini gözlemler
    Sınırlar: Konu: Asitler ve Bazlar. Programda ek açıklama yok.
  10. F.8.4.4.6 Asit ve bazların temizlik malzemesi olarak kullanılması esnasında oluşabilecek tehlikelerle ilgili gerekli tedbirleri alır
    Sınırlar: Konu: Asitler ve Bazlar. Programda ek açıklama yok.
  11. F.8.4.4.7 Asit yağmurlarının önlenmesine yönelik çözüm önerileri sunar
    Sınırlar: Konu: Asitler ve Bazlar. Asit yağmurlarının oluşum sebepleri ve sonuçlarına değinilir.
  12. F.8.4.5.1 Isınmanın maddenin cinsine, kütlesine ve/veya sıcaklık değişimine bağlı olduğunu deney yaparak keşfeder
    Sınırlar: Konu: Maddenin Isı ile Etkileşimi. a. Q=m.c. Δt bağıntısına girilmez. b. Bağımlı, bağımsız ve kontrol edilen değişkenler örneklerle açıklanır.
  13. F.8.4.5.2 Hâl değiştirmek için gerekli ısının maddenin cinsi ve kütlesiyle ilişkili olduğunu deney yaparak keşfeder
    Sınırlar: Konu: Maddenin Isı ile Etkileşimi. a. Saf maddelerin hâl değişimi sırasında sıcaklığının sabit kaldığına değinilir. b. Matematiksel hesaplamalara girilmez.
  14. F.8.4.5.3 Maddelerin hâl değişimi ve ısınma grafiğini çizerek yorumlar
    Sınırlar: Konu: Maddenin Isı ile Etkileşimi. Programda ek açıklama yok.
  15. F.8.4.5.4 Günlük yaşamda meydana gelen hâl değişimleri ile ısı alışverişini ilişkilendirir
    Sınırlar: Konu: Maddenin Isı ile Etkileşimi. Programda ek açıklama yok.
  16. F.8.4.6.1 Geçmişten günümüze Türkiye’deki kimya endüstrisinin gelişimini araştırır
    Sınırlar: Konu: Türkiye’de Kimya Endüstrisi. a. Ülkemizdeki kimya endüstrisinin gelişimine katkı sağlayan resmi / özel kurum ve sivil toplum kuruluşlarının yaptığı çalışmalara değinilir. b. İthal ve ihraç edilen kimyasal ürünlerden birkaç önemli örnek verilerek Türkiye kimya endüstrisinin işleyişine değinilir.
  17. F.8.4.6.2 Kimya endüstrisinde meslek dallarını araştırır ve gelecekteki yeni meslek alanları hakkında öneriler sunar
    Sınırlar: Konu: Türkiye’de Kimya Endüstrisi. Programda ek açıklama yok.

Basit Makineler

  1. F.8.5.1.1 Basit makinelerin sağladığı avantajları örnekler üzerinden açıklar
    Sınırlar: [Ünite: 10 ders saati; anahtar kavramlar: sabit makara, hareketli makara, palanga, kaldıraç, eğik düzlem, çıkrık, basit makinelerin kullanım alanları] Konu: Basit Makineler. a. Basit makinelerden, sabit makara, hareketli makara, palanga, kaldıraç, eğik düzlem ve çıkrık üzerinde durulur. b. Dişli çarklar, vida ve kasnakların da birer basit makine olduğu görsellerle belirtilir, ayrıntıya girilmez. c. Basit makinelerde işten kazanç olmadığı vurgulanır. ç. Matematiksel bağıntılara girilmez.
  2. F.8.5.1.2 Basit makinelerden yararlanarak günlük yaşamda iş kolaylığı sağlayacak bir düzenek tasarlar
    Sınırlar: Konu: Basit Makineler. Öncelikle tasarımını çizimle ifade etmesi istenir. Şartlar uygunsa üç boyutlu modele dönüştürmesi istenebilir.

Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

  1. F.8.6.1.1 Besin zincirindeki üretici, tüketici, ayrıştırıcılara örnekler verir
    Sınırlar: [Ünite: 24 ders saati; anahtar kavramlar: besin zinciri, besin ağı, üretici, tüketici, ayrıştırıcı, ekoloji piramidi, biyolojik birikim, fotosentez, fotosentez hızını etkileyen faktörler, solunum, oksijensiz solunum, oksijenli solunum, su döngüsü, oksijen döngüsü, azot döngüsü, karbon döngüsü, ozon tabakası, küresel ısınma, sürdürülebilir yaşam, kaynakların tasarruflu kullanımı, geri dönüşüm] Konu: Besin Zinciri ve Enerji Akışı. a. Parazit besin zincirlerine değinilmez. b. Ekoloji piramitlerinde enerji aktarımı, vücut büyüklüğü, birey sayısı ve biyolojik birikim vurgulanır.
  2. F.8.6.2.1 Bitkilerde besin üretiminde fotosentezin önemini fark eder
    Sınırlar: Konu: Enerji Dönüşümleri. a. Fotosentezde karbondioksit ve su kullanıldığı, besin ve oksijen üretildiği vurgulanır. Kimyasal denklemine girilmez. b. Fotosentezin yapay ışıkta da meydana gelebileceği vurgulanır. c. Fotosentez yapan canlıların üretici olduğu ifade edilir.
  3. F.8.6.2.2 Fotosentez hızını etkileyen faktörler ile ilgili çıkarımlarda bulunur
    Sınırlar: Konu: Enerji Dönüşümleri. Işık rengi, karbondioksit miktarı, su miktarı, ışık şiddeti ve sıcaklık vurgulanır.
  4. F.8.6.2.3 Canlılarda solunumun önemini belirtir
    Sınırlar: Konu: Enerji Dönüşümleri. a. Solunumun kimyasal denklemine girilmez. b. Bitkilerin gece ve gündüz solunum yaptığına değinilir. c. Oksijenli ve oksijensiz solunum evrelerine girilmeden verilir fakat açığa çıkan enerji miktarları sayısal olarak belirtilmez. ç. ATP’nin yapısına girilmeden isminden bahsedilir.
  5. F.8.6.3.1 Madde döngülerini şema üzerinde göstererek açıklar
    Sınırlar: Konu: Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları. Programda ek açıklama yok.
  6. F.8.6.3.2 Madde döngülerinin yaşam açısından önemini sorgular
    Sınırlar: Konu: Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları. Programda ek açıklama yok.
  7. F.8.6.3.3 Küresel iklim değişikliklerinin nedenlerini ve olası sonuçlarını tartışır
    Sınırlar: Konu: Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları. a. Sera etkisi açıklanır. b. Küresel iklim değişikliği bağlamında çevre sorunlarının Dünya'nın geleceğine ve insan yaşamına nasıl bir etkisi olabileceği sorgulanır. c. Çevre sorunlarının dünyanın geleceğine nasıl bir etkisinin olabileceğine yönelik öngörüleri sanatsal yollarla ifade etmeleri istenir. ç. Öğrencilerin ekolojik ayak izini hesaplaması (uzantısı edu, org ve mil gibi güvenli sitelerden yararlanılabilinir) sağlanır. d. Dünya ülkelerinin küresel iklim değişikliğini önlemek için aldıkları önlemlere (ör. Kyoto Protokolü) değinilir.
  8. F.8.6.4.1 Kaynakların kullanımında tasarruflu davranmaya özen gösterir
    Sınırlar: Konu: Sürdürülebilir Kalkınma. Programda ek açıklama yok.
  9. F.8.6.4.2 Kaynakların tasarruflu kullanımına yönelik proje tasarlar
    Sınırlar: Konu: Sürdürülebilir Kalkınma. Programda ek açıklama yok.
  10. F.8.6.4.3 Geri dönüşüm için katı atıkların ayrıştırılmasının önemini açıklar
    Sınırlar: Konu: Sürdürülebilir Kalkınma. Programda ek açıklama yok.
  11. F.8.6.4.4 Geri dönüşümün ülke ekonomisine katkısına ilişkin araştırma verilerini kullanarak çözüm önerileri sunar
    Sınırlar: Konu: Sürdürülebilir Kalkınma. Programda ek açıklama yok.
  12. F.8.6.4.5 Kaynakların tasarruflu kullanılmaması durumunda gelecekte karşılaşılabilecek problemleri belirterek çözüm önerileri sunar
    Sınırlar: Konu: Sürdürülebilir Kalkınma. Programda ek açıklama yok.

Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi

  1. F.8.7.1.1 Elektriklenmeyi, bazı doğa olayları ve teknolojideki uygulama örnekleri ile açıklar
    Sınırlar: [Ünite: 24 ders saati; anahtar kavramlar: elektrik yükleri, elektrik yükleri arasındaki itme ve çekme kuvvetleri, elektriklenme çeşitleri, pozitif yüklü cisim, negatif yüklü cisim, elektroskop, topraklama, elektrik enerjisinin ısı ve ışık enerjisine dönüşümü, elektrik enerjisinin hareket enerjisine ve hareket enerjisinin elektrik enerjisine dönüşümü, güç santralleri, elektrik enerjisinin bilinçli ve tasarruflu kullanımı] Konu: Elektrik Yükleri ve Elektriklenme. Programda ek açıklama yok.
  2. F.8.7.1.2 Elektrik yüklerini sınıflandırarak aynı ve farklı cins elektrik yüklerinin birbirlerine etkisini açıklar
    Sınırlar: Konu: Elektrik Yükleri ve Elektriklenme. Programda ek açıklama yok.
  3. F.8.7.1.3 Deneyler yaparak elektriklenme çeşitlerini fark eder
    Sınırlar: Konu: Elektrik Yükleri ve Elektriklenme. Programda ek açıklama yok.
  4. F.8.7.2.1 Cisimleri, sahip oldukları elektrik yükleri bakımından sınıflandırır
    Sınırlar: Konu: Elektrik Yüklü Cisimler. Özellikle nötr cismin, yüksüz cisim anlamına gelmediği; nötr cisimlerde pozitif ve negatif yük miktarlarının eşit olduğu vurgusu yapılır. Elektroskopun yük ölçümünde kullanıldığı belirtilir, çalışma prensibine girilmez.
  5. F.8.7.2.2 Topraklamayı açıklar
    Sınırlar: Konu: Elektrik Yüklü Cisimler. Topraklamanın günlük yaşam ve teknolojideki uygulamaları dikkate alınarak can ve mal güvenliği açısından önemine vurgu yapılır.
  6. F.8.7.3.1 Elektrik enerjisinin ısı, ışık ve hareket enerjisine dönüştüğü uygulamalara örnekler verir
    Sınırlar: Konu: Elektrik Enerjisinin Dönüşümü. a. Güvenlik açısından elektrik sigortasının önemi üzerinde durulur. b. Robotların, elektrik enerjisinin, hareket enerjisine dönüşümü temel alınarak geliştirildiği vurgulanır.
  7. F.8.7.3.2 Elektirik enerjisinin ısı, ışık veya hareket enerjisine dönüşümü temel alan bir model tasarlar
    Sınırlar: Konu: Elektrik Enerjisinin Dönüşümü. Öncelikle tasarımlarını çizimle ifade etmeleri istenir. Şartlar uygunsa üç boyutlu modele dönüştürmesi istenebilir.
  8. F.8.7.3.3 Güç santrallerinde elektrik enerjisinin nasıl üretildiğini açıklar
    Sınırlar: Konu: Elektrik Enerjisinin Dönüşümü. Güç santrallerinden hidroelektrik, termik, rüzgâr, jeotermal ve nükleer santrallere değinilir.
  9. F.8.7.3.4 Güç santrallerinin avantaj ve dezavantajları konusunda fikirler üretir
    Sınırlar: Konu: Elektrik Enerjisinin Dönüşümü. Güç santrallerinin yarar-zarar ve riskler yönünden değerlendirilmesine yönelik fikir üretmeleri ve bu fikirlerini savunmaları istenir.
  10. F.8.7.3.5 Elektrik enerjisinin bilinçli ve tasarruflu kullanılmasının aile ve ülke ekonomisi bakımından önemini tartışır
    Sınırlar: Konu: Elektrik Enerjisinin Dönüşümü. a. Enerji verimliliği konusunda ülkemizdeki resmî kurumlar ve sivil toplum kuruluşları tarafından yapılan çalışmalar ve elektrik enerjisi kullanımı bakımından yapılması gerekenler belirtilir. b. Kaçak elektrik kullanımının ülke ekonomisine verdiği zarar vurgulanır.
  11. F.8.7.3.6 Evlerde elektriği tasarruflu kullanmaya özen gösterir
    Sınırlar: Konu: Elektrik Enerjisinin Dönüşümü. Öğrencilerden elektrik faturasını azaltmaya yönelik uzun süreli çalışmalar yapmaları istenir, süreç izlenir.

Örnek sorular

1. Sensörlü musluklar pahalıdır ancak su tasarrufu sağlar. Proje ekibi bu öneriyi değerlendirirken hangi ölçütü kullanmalıdır?

2. Vida hangi basit makinenin özel bir biçimidir?

3. pH değerleri verilen çözeltilerden hangisi en kuvvetli asittir?

Cevaplar ve çocuğunuzun seviyesine göre seçilen sorular platformda.

Çocuğunuz bu kazanımlarda nerede?

Kafadarım, 8. sınıf Fen Bilimleri kazanımlarında çocuğunuzun seviyesini uyarlamalı sorularla ölçer, kazanım kazanım rapor ve haftalık plan verir.

Ücretsiz seviye testi 7 gün ücretsiz dene

8. sınıf diğer dersler

Kaynak: MEB öğretim programı, MEB öğretim programı, MEB öğretim programı. Kazanım kodları programdaki gibidir. Platformda bu derste 1220 doğrulanmış soru bulunur.