Müfredat › 8. sınıf › Matematik

8. sınıf Matematik konuları ve kazanımları

Program: Matematik Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1-8. Sınıflar) 2018. Toplam 12 ünite / tema ve 52 kazanım. Haftalık ders saati: 5.

Çarpanlar ve Katlar (1. Ünite)

  1. M.8.1.1.1 Verilen pozitif tam sayıların pozitif tam sayı çarpanlarını bulur, pozitif tam sayıların pozitif tam sayı çarpanlarını üslü ifadelerin çarpımı şeklinde yazar
    Sınırlar: [Konu: 10 ders saati; anahtar kavramlar: en büyük ortak bölen (EBOB), en küçük ortak kat (EKOK)] Bir pozitif tam sayının asal çarpanlarını bulmaya yönelik çalışmalara da yer verilir.
  2. M.8.1.1.2 İki doğal sayının en büyük ortak bölenini (EBOB) ve en küçük ortak katını (EKOK) hesaplar, ilgili problemleri çözer
    Sınırlar: Alan ve hacim hesaplamayı gerektiren problemlere girilmez.
  3. M.8.1.1.3 Verilen iki doğal sayının aralarında asal olup olmadığını belirler
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok.

Üslü İfadeler (1. Ünite)

  1. M.8.1.2.1 Tam sayıların, tam sayı kuvvetlerini hesaplar
    Sınırlar: [Konu: 15 ders saati; anahtar kavramlar: çok büyük ve çok küçük sayılar, bilimsel gösterim] Programda ek açıklama yok.
  2. M.8.1.2.2 Üslü ifadelerle ilgili temel kuralları anlar, birbirine denk ifadeler oluşturur
    Sınırlar: a ≠ 0; k, m, n tam sayılar olmak üzere: a⁰ = 1, 1/aⁿ = a⁻ⁿ, aⁿ = 1/a⁻ⁿ, aⁿ·aᵐ = aⁿ⁺ᵐ, aⁿ/aᵐ = aⁿ⁻ᵐ, (aⁿ)ᵐ = aⁿ·ᵐ, (a·b)ᵏ = aᵏ·bᵏ, (a/b)ᵏ = aᵏ/bᵏ (b ≠ 0).
  3. M.8.1.2.3 Sayıların ondalık gösterimlerini 10’un tam sayı kuvvetlerini kullanarak çözümler
    Sınırlar: Örneğin 82,53 = 8·10¹ + 2·10⁰ + 5·10⁻¹ + 3·10⁻².
  4. M.8.1.2.4 Verilen bir sayıyı 10’un farklı tam sayı kuvvetlerini kullanarak ifade eder
    Sınırlar: Örneğin 51,2×10⁵ sayısı 512×10⁴ veya 5,12×10⁶ şeklinde de ifade edilebilir.
  5. M.8.1.2.5 Çok büyük ve çok küçük sayıları bilimsel gösterimle ifade eder ve karşılaştırır
    Sınırlar: 1 ≤ |a| < 10 bir gerçek sayı ve n bir tam sayı olmak üzere a×10ⁿ gösterimi bilimsel gösterimdir. a’nın pozitif olduğu durumlarla sınırlı kalınır.

Kareköklü İfadeler (2. Ünite)

  1. M.8.1.3.1 Tam kare pozitif tam sayılarla bu sayıların karekökleri arasındaki ilişkiyi belirler
    Sınırlar: [Konu: 25 ders saati; anahtar kavramlar: tam kare pozitif tam sayılar, karekök, gerçek sayı, irrasyonel sayı] Kare modelleri kullanılarak alanla kenar arasındaki ilişkiden yararlanılarak bir sayıyla karekökü arasındaki ilişki ele alınabilir.
  2. M.8.1.3.2 Tam kare olmayan kareköklü bir sayının hangi iki doğal sayı arasında olduğunu belirler
    Sınırlar: Örneğin √31 sayısının 5 ile 6 arasında bulunduğunu ve 6’ya daha yakın olduğunu belirlemeye yönelik çalışmalar yapılır.
  3. M.8.1.3.3 Kareköklü bir ifadeyi a√b şeklinde yazar ve a√b şeklindeki ifadede katsayıyı kök içine alır
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok.
  4. M.8.1.3.4 Kareköklü ifadelerde çarpma ve bölme işlemlerini yapar
    Sınırlar: Paydasında √a ± √c veya a ± √b gibi birden fazla terim bulunan ifadelerle işlemlere girilmez.
  5. M.8.1.3.5 Kareköklü ifadelerde toplama ve çıkarma işlemlerini yapar
    Sınırlar: Paydasında √a ± √c veya a ± √b gibi birden fazla terim bulunan ifadelerle işlemlere girilmez.
  6. M.8.1.3.6 Kareköklü bir ifade ile çarpıldığında, sonucu bir doğal sayı yapan çarpanlara örnek verir
    Sınırlar: Örneğin √18’i doğal sayı yapan çarpanlara √2, 5√2 ve √18 sayıları örnek olarak verilebilir.
  7. M.8.1.3.7 Ondalık ifadelerin kareköklerini belirler
    Sınırlar: Kesir olarak ifade edildiğinde payı ve paydası tam kare olan ondalık gösterimlerin kareköklerini bulmaya yönelik çalışmalara yer verilir.
  8. M.8.1.3.8 Gerçek sayıları tanır, rasyonel ve irrasyonel sayılarla ilişkilendirir
    Sınırlar: Tam kare olmayan sayıların kareköklerinin rasyonel sayı olarak belirtilemediğine (iki tam sayının oranı şeklinde yazılamadığına) dikkat çekilir. π sayısı bir irrasyonel sayı olarak tanıtılır. İrrasyonel sayı olmasına rağmen işlemlerde kolaylık sağlaması açısından π sayısı yerine 3; 3,14 veya 22/7 de alınabileceği vurgulanır.

Veri Analizi (2. Ünite)

  1. M.8.4.1.1 En fazla üç veri grubuna ait çizgi ve sütun grafiklerini yorumlar
    Sınırlar: [Konu: 12 ders saati] Programda ek açıklama yok.
  2. M.8.4.1.2 Verileri sütun, daire veya çizgi grafiği ile gösterir ve bu gösterimler arasında uygun olan dönüşümleri yapar
    Sınırlar: Farklı gösterimlerin birbirlerine göre üstün ve zayıf yönleri üzerinde durulur.

Basit Olayların Olma Olasılığı (3. Ünite)

  1. M.8.5.1.1 Bir olaya ait olası durumları belirler
    Sınırlar: [Konu: 12 ders saati; anahtar kavramlar: olasılık, çıktı, olay, eş olasılık, imkânsız olay, kesin olay] Örneğin 3 kırmızı, 5 mavi renkli topun bulunduğu bir torbadan top çekilmesi olayı ile ilgili olası durumların sayısının 8 olduğu ifade edilir. Birden fazla olayın olası durumları ele alınmaz.
  2. M.8.5.1.2 “Daha fazla”, “eşit”, “daha az” olasılıklı olayları ayırt eder, örnek verir
    Sınırlar: Olasılığı hesaplamayı gerektirmeyen sezgisel durumlar ele alınır. Örneğin bir okuldaki tüm öğretmen ve öğrencilerin isimlerinin yazılı olduğu bir listeden rastgele çekilen bir ismin öğrenciye ait olma olasılığının daha fazla olduğu, 15’i erkek öğrenci ve 15’i kız öğrenci olan bir sınıftan rastgele seçilen birinin kız öğrenci olma olasılığı ile erkek öğrenci olma olasılığının eşit olduğunu belirten çalışmalar yapılır.
  3. M.8.5.1.3 Eşit şansa sahip olan olaylarda her bir çıktının olasılık değerinin eşit olduğunu ve bu değerin 1/n olduğunu açıklar
    Sınırlar: a) Kazanım ifadesindeki n, olası durum sayısını temsil etmektedir. b) Eşit şansa sahip olan ve olmayan olayları ayırt etmeye yönelik çalışmalara yer verilir. c) Olasılığın bir olayın olma şansına (olabilirliğine) ilişkin bir ölçüm olduğu vurgulanır.
  4. M.8.5.1.4 Olasılık değerinin 0 ile 1 arasında (0 ve 1 dâhil) olduğunu anlar
    Sınırlar: a) İmkânsız olay ve kesin olayın olasılık değerleri vurgulanır. b) Bir olayın olma olasılığı ile olmama olasılığının toplamının 1 olduğu fark ettirilir.
  5. M.8.5.1.5 Basit bir olayın olma olasılığını hesaplar
    Sınırlar: a) Zar atıldığında tek sayı gelmesi gibi örnekler verilir. b) Ayrık olan ve olmayan, bağımlı ve bağımsız olayların olasılığına girilmez. c) Birden fazla olayın olma olasılığı ele alınmaz. =====PAGE 79=====

Cebirsel İfadeler ve Özdeşlikler (3. Ünite)

  1. M.8.2.1.1 Basit cebirsel ifadeleri anlar ve farklı biçimlerde yazar
    Sınırlar: [Konu: 15 ders saati; anahtar kavramlar: özdeşlik, çarpanlara ayırma] a) Terim, katsayı ve değişkenin anlamları üzerinde durulur. Sabit terimin de bir katsayı olduğu vurgulanır. b) x+5, 3x, x², -6y², a².b, 2a+2b gibi temel cebirsel ifadeler üzerinde durulur.
  2. M.8.2.1.2 Cebirsel ifadelerin çarpımını yapar
    Sınırlar: a) y(3y-2), (2x+3)(5x-1) gibi işlemler üzerinde durulur. b) Cebirsel ifadelerdeki katsayılar tam sayılardan seçilir. c) Cebirsel ifadelerle çarpma işlemini modellerle yapmaya yönelik çalışmalara yer verilir.
  3. M.8.2.1.3 Özdeşlikleri modellerle açıklar
    Sınırlar: a) (a ± b)² = a² ± 2ab + b² ve a² - b² = (a-b)(a+b) özdeşlikleriyle sınırlı kalınır. b) Özdeşliklerdeki katsayılar tam sayılardan seçilir.
  4. M.8.2.1.4 Cebirsel ifadeleri çarpanlara ayırır
    Sınırlar: a) Ortak çarpan parantezine alma ile iki kare farkı ve a² ± 2ab + b² biçimindeki tam kare ifadelerin çarpanlara ayırma işlemleri ele alınır. b) Cebirsel ifadelerdeki katsayılar ve kökleri tam sayılar içinde kalacak biçimde seçilir. c) Gruplandırarak çarpanlarına ayırma yöntemine girilmez. ç) Tam kare olmayan ikinci dereceden ifadelerin çarpanlara ayrılma işlemlerine girilmez.

Doğrusal Denklemler (4. Ünite)

  1. M.8.2.2.1 Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemleri çözer
    Sınırlar: [Konu: 30 ders saati; anahtar kavramlar: bağımlı değişken, bağımsız değişken, doğrusal denklem, eğim] Bu sınıf düzeyinde katsayıları rasyonel sayı olan denklemlere yer verilir.
  2. M.8.2.2.2 Koordinat sistemini özellikleriyle tanır ve sıralı ikilileri gösterir
    Sınırlar: Koordinat sistemi üzerinde yer belirlemeyle gerçek hayat durumlarını ilişkilendirmeye yönelik çalışmalara yer verilir.
  3. M.8.2.2.3 Aralarında doğrusal ilişki bulunan iki değişkenden birinin diğerine bağlı olarak nasıl değiştiğini tablo ve denklem ile ifade eder
    Sınırlar: a) Tablo ile yapılan gösterimlerde sıralı ikililer biçiminde ifadelere de yer verilir. b) İki değişkenden birinin değerinin, diğer değişkenin aldığı değere göre nasıl değiştiği ve bu durumda hangisinin bağımlı hangisinin bağımsız değişken olduğu incelenir.
  4. M.8.2.2.4 Doğrusal denklemlerin grafiğini çizer
    Sınırlar: Doğrunun eksenleri hangi noktalarda kestiği, eksenlere paralelliği, orijinden geçip geçmediği durumlar ele alınır.
  5. M.8.2.2.5 Doğrusal ilişki içeren gerçek hayat durumlarına ait denklem, tablo ve grafiği oluşturur ve yorumlar
    Sınırlar: Doğrunun grafiği yorumlanırken doğru üzerindeki noktaların x ve y koordinatları arasındaki ilişki, eksenleri hangi noktalarda kestiği, orijinden geçip geçmediği, eksenlere paralelliği durumları ele alınır.
  6. M.8.2.2.6 Doğrunun eğimini modellerle açıklar, doğrusal denklemleri ve grafiklerini eğimle ilişkilendirir
    Sınırlar: a) Eğimin işaretinin ve büyüklüğünün anlamı üzerinde durulur. b) Günlük hayatla ilişkili modellemelerde eğimin dikey uzunluğun yatay uzunluğa oranı olduğu dikkate alınarak işareti üzerinde durulmaz. c) Gerektiğinde uygun bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılır.

Eşitsizlikler (4. Ünite)

  1. M.8.2.3.1 Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlik içeren günlük hayat durumlarına uygun matematik cümleleri yazar
    Sınırlar: [Konu: 10 ders saati; anahtar kavramlar: büyük veya eşit, küçük veya eşit, eşitsizlik] Örneğin “Anaokuluna en az 3 yaşında olan çocuklar kabul ediliyor.”ifadesinde çocukların yaşı x ile temsil edildiğinde, eşitsizlik x ≥ 3 olarak belirtilebilir.
  2. M.8.2.3.2 Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikleri sayı doğrusunda gösterir
    Sınırlar: x ≥ -1, -3 ≤ t < 7, a < 1 gibi durumlar inceletilir.
  3. M.8.2.3.3 Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikleri çözer
    Sınırlar: a) En çok iki işlem gerektiren eşitsizlikler seçilir. b) Eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayı ile çarpılır veya bölünürse eşitsizliğin yön değiştireceğinin fark edilmesine yönelik çalışmalara yer verilir.

Üçgenler (5. Ünite)

  1. M.8.3.1.1 Üçgende kenarortay, açıortay ve yüksekliği inşa eder
    Sınırlar: [Konu: 18 ders saati; anahtar kavramlar: kenarortay, açıortay, yükseklik, üçgen eşitsizliği, dik kenarlar, hipotenüs, Pisagor bağıntısı] a) Kâğıtları katlayarak, keserek veya kareli kâğıt üzerinde çizim yaparak üçgenin elemanlarını oluşturmaya yönelik çalışmalara yer verilir. b) Eşkenar, ikizkenar ve dik üçgen gibi özel üçgenlerde kenarortay, açıortay ve yüksekliğin özelliklerini belirlemeye yönelik çalışmalara da yer verilir.
  2. M.8.3.1.2 Üçgenin iki kenar uzunluğunun toplamı veya farkı ile üçüncü kenarının uzunluğunu ilişkilendirir
    Sınırlar: a) Somut modeller kullanılarak yapılacak etkinliklere yer verilebilir. b) Uygun bilgisayar yazılımları ile üçgen eşitsizliğini anlamaya yönelik çalışmalara yer verilebilir.
  3. M.8.3.1.3 Üçgenin kenar uzunlukları ile bu kenarların karşısındaki açıların ölçülerini ilişkilendirir
    Sınırlar: Programda ek açıklama yok.
  4. M.8.3.1.4 Yeterli sayıda elemanının ölçüleri verilen bir üçgeni çizer
    Sınırlar: a) (1) Üç kenarının uzunluğu, (2) bir kenarının uzunluğu ile iki açısının ölçüsü, (3) iki kenar uzunluğu ile bu kenarların arasındaki açının ölçüsü verilen üçgenlerin uygun araçlar kullanılarak çizilmesi sağlanır. b) Dinamik geometri yazılımları ile yapılacak çalışmalara yer verilebilir.
  5. M.8.3.1.5 Pisagor bağıntısını oluşturur, ilgili problemleri çözer
    Sınırlar: a) Pisagor bağıntısının gerçek hayat uygulamalarına yönelik çalışmalara yer verilir. b) Koordinat düzlemi üzerinde verilen iki nokta arasındaki uzaklığı Pisagor bağıntısını kullanarak bulma çalışmalarına yer verilir. İki nokta arasındaki uzaklık formülü verilmez. c) Kenar uzunlukları verilen bir üçgenin dik üçgen olup olmadığına Pisagor bağıntısını kullanarak karar vermeye yönelik çalışmalar yapılır.

Eşlik ve Benzerlik (5. Ünite)

  1. M.8.3.3.1 Eşlik ve benzerliği ilişkilendirir, eş ve benzer şekillerin kenar ve açı ilişkilerini belirler
    Sınırlar: [Konu: 8 ders saati; anahtar kavramlar: benzerlik oranı] a) Düzlemsel şekilleri karşılaştırarak eş olup olmadıklarını belirlemeye yönelik etkinliklere yer verilir. b) Eş çokgenlerde karşılıklı kenar uzunluklarının ve açı ölçülerinin eşit, benzer çokgenlerde ise karşılık gelen açı ölçülerinin eşit fakat kenar uzunluklarının orantılı olduğu vurgulanır. Eş çokgenlerin benzer olduğu ancak benzer çokgenlerin eş olmalarının gerekmediği vurgulanır. KKK, AKA gibi üçgenlerde eşlik ve benzerlik kuralları özel olarak verilmez. c) Somut modellerle, kareli kâğıtla veya kâğıtları katlayarak yapılacak çalışmalara yer verilir.
  2. M.8.3.3.2 Benzer çokgenlerin benzerlik oranını belirler, bir çokgene eş ve benzer çokgenler oluşturur
    Sınırlar: a) Somut modellerle, kareli kâğıtla veya kâğıtları katlayarak yapılacak çalışmalara yer verilir. b) Gerektiğinde uygun bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılır. c) Çokgenlerde benzerlik problemlerine girilmez.

Dönüşüm Geometrisi (6. Ünite)

  1. M.8.3.2.1 Nokta, doğru parçası ve diğer şekillerin öteleme sonucundaki görüntülerini çizer
    Sınırlar: [Konu: 10 ders saati; anahtar kavramlar: yansıma, öteleme, görüntü, simetri doğrusu] a) Kareli veya noktalı kâğıt, koordinat sistemi üzerinde çalışmalar yapılır. b) Dinamik geometri yazılımları ile yapılacak çalışmalara da yer verilebilir. c) Ötelemede şekil üzerindeki her bir noktanın aynı yönde hareket ettiği ve şekil ile görüntüsünün eş olduğu fark ettirilir.
  2. M.8.3.2.2 Nokta, doğru parçası ve diğer şekillerin yansıma sonucu oluşan görüntüsünü oluşturur
    Sınırlar: a) Kareli veya noktalı kâğıt, koordinat sistemi üzerinde çalışmalar yapılır. b) Dinamik geometri yazılımları ile yapılacak çalışmalara da yer verilebilir. c) Yansımada şekil ile görüntüsü üzerinde birbirlerine karşılık gelen noktaların simetri doğrusuna dik ve aralarındaki uzaklıkların eşit olduğu bu nedenle şekil ile görüntüsünün eş olduğu fark ettirilir. ç) Simetri doğrularının üzerinde olan şekillerle de çalışmalar yapılır.
  3. M.8.3.2.3 Çokgenlerin öteleme ve yansımalar sonucunda ortaya çıkan görüntüsünü oluşturur
    Sınırlar: a) En çok iki ardışık öteleme veya yansımaya yer verilir. b) Desen, motif ve benzeri görsellerde öteleme veya yansıma dönüşümlerini belirlemeye yönelik çalışmalara yer verilir. c) Geleneksel sanatlarımızdan (çini, seramik, dokuma vb.) örnekler de dikkate alınır.

Geometrik Cisimler (6. Ünite)

  1. M.8.3.4.1 Dik prizmaları tanır, temel elemanlarını belirler, inşa eder ve açınımını çizer
    Sınırlar: [Konu: 15 ders saati; anahtar kavramlar: taban, yükseklik, yüzey alanı, piramit, silindir, prizma] a) Somut modellerle çalışmalara yer verilir. b) Bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılabilir.
  2. M.8.3.4.2 Dik dairesel silindirin temel elemanlarını belirler, inşa eder ve açınımını çizer
    Sınırlar: a) Somut modellerle çalışmalara yer verilir. b) Bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılabilir.
  3. M.8.3.4.3 Dik dairesel silindirin yüzey alanı bağıntısını oluşturur, ilgili problemleri çözer
    Sınırlar: a) Somut modellerle çalışmalara yer verilir. b) Bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılabilir.
  4. M.8.3.4.4 Dik dairesel silindirin hacim bağıntısını oluşturur; ilgili problemleri çözer
    Sınırlar: a) Somut modellerle çalışmalara yer verilir. b) Bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılabilir. c) Dik dairesel silindirin hacmini tahmin etmeye yönelik çalışmalara yer verilir. ç) Dik dairesel silindirin hacim bağıntısını dik prizmanın hacim bağıntısı ile ilişkilendirmeye yönelik çalışmalara yer verilir.
  5. M.8.3.4.5 Dik piramidi tanır, temel elemanlarını belirler, inşa eder ve açınımını çizer
    Sınırlar: a) Somut modellerle çalışmalara yer verilir. b) Bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılabilir. c) Alan ve hacim problemlerine girilmez.
  6. M.8.3.4.6 Dik koniyi tanır, temel elemanlarını belirler, inşa eder ve açınımını çizer
    Sınırlar: a) Somut modellerle çalışmalara yer verilir. b) Bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılabilir. c) Alan ve hacim problemlerine girilmez.

Çocuğunuz bu kazanımlarda nerede?

Kafadarım, 8. sınıf Matematik kazanımlarında çocuğunuzun seviyesini uyarlamalı sorularla ölçer, kazanım kazanım rapor ve haftalık plan verir.

Ücretsiz seviye testi 7 gün ücretsiz dene

8. sınıf diğer dersler

Kaynak: MEB öğretim programı, MEB öğretim programı, MEB öğretim programı. Kazanım kodları programdaki gibidir. Platformda bu derste 0 doğrulanmış soru ve her seferinde yeni üretilen alıştırmalar bulunur.